Nghe nói đến AI (robot thông minhnhân tạo) bạn dễ hình dung ra những con robot lạnh lùng cầm kim tiêm chạy vòngvòng khắp bệnh viện. Khác với phim viễn tưởng, công nghệ AI dễ thương hơn nhiều,chúng đang hiện diện như một người trợ lý thầm lặng nhưng siêu việt.

Sự tham gia củaAI đang định hình lại ngành y tế toàn cầu. Điều quan trọng nhất là sự kết hợpgiữa “bộ não” AI và trái tim nhiệt huyết của bác sĩ sẽ cứu muôn vạn sinh linh,bệnh nhân được chẩn đoán chính xác hơn, điều trị nhanh hơn và chi phí thấp hơn… 

Trong vài năm gần đây, trí tuệnhân tạo (AI) đã trở thành một trong những công nghệ có ảnh hưởng lớn đến tất cảcác ngành nghề, trong đó có y tế.

AI có thể làm gì trong bệnh viện?

Trước đây, bác sĩ X-quang (radiologist)dùng mắt để tìm kiếm các dấu hiệu bất thường. AI có thể “đọc” một tấm phimX-quang hay một bản quét CT và lập tức trích xuất hàng trăm đặc trưng mà mắtngười không thấy được như độ nhám bề mặt khối u, phân bố đậm độ pixel. Những dữliệu này giúp dự đoán được khối u lành tính hay ác tính để bác sĩ quyết định bướctiếp theo.

Nếu “nó” phát hiện dấu hiệu cần cấpcứu như xuất huyết não (intracranial hemorrhage) hay tràn khí màng phổi (pneumothorax),nó sẽ “nhắc” bác sĩ ngay lập tức.

Bác sĩ có thể mệt mỏi sau một catrực đêm. AI thì không. Nó đóng vai trò double-check (kiểm tra kép), bảo đảm khôngbỏ sót những chi tiết dầu là nhỏ nhất. Nó đo kích thước khối u, tính toán thểtích não hay độ hẹp mạch máu với độ chính xác gần như tuyệt đối.

Bác sĩ sẽ có thêm thời gian để tổnghợp thông tin và đưa ra phương cách điều trị thích hợp nhất. Ngoài việc trợgiúp việc chẩn đoán bệnh, phân tích hình ảnh film X-Quang, AI còn có thể “điềuchế” thuốc mới, hoặc “sản xuất” thuốc phù hợp cho từng người. Ví dụ, một viênthuốc chống cao máu 10 mg được phân phát đều cho người 50 tuổi đến 90 tuổi, dầutrọng lượng và chiều cao, bệnh sử khác nhau. Vừa lãng phí thuốc và không có hiệuquả cao. AI sẽ “bào chế” lượng thuốc thích hợp với thể trạng từng người. Viênthuốc có thể là 15 mg cho người này hoặc chỉ 6.5 mg cho người khác.

Nhờ AI, hệ thống vận hành trongngành y tế trở nên nhanh hơn, chính xác hơn và tiết kiệm hơn.

“Tài” chẩn bệnh

Điều mà các chuyên gia công nhậnlà AI chẩn ra bệnh sớm hơn và chính xác hơn bác sĩ. Không phải “nó” giỏi hơnbác sĩ mà “nó” có ba lợi thế so với con người:

Một bác sĩ nhiều lắm thì trong đờicó thể xem vài chục nghìn bức chụp X-Quang. Nhưng AI có thể đọc hàng triệu tấmphim trong tích tắc, nhờ vậy “nó” dày dạn “kinh nghiệm” hơn cả những bác sĩ lãoluyện.

“Nó” không bị mệt mỏi hoặc thiênkiến, một bác sĩ làm việc nhiều giờ căng thẳng, hoặc có chuyện riêng phân tâmcó thể gây ra xao lãng và sai sót.

Nhiều thân nhân trách móc bác sĩvì không cảnh báo ung thư sớm. Thực ra một khối u ung thư giai đoạn đầu chỉ vàimilimet, mắt thường rất khó nhận ra. Tuy nhiên, AI có thể tìm ra được rất nhanhđể “méc” cho bác sĩ.

Cũng nhờ tính chất này, AI có thểphát hiện khối u ung thư phổi trong ảnh CT nhanh hơn bác sĩ. AI nhận diện chínhxác dấu hiệu ung thư vú rất sớm từ hình ảnh chụp nhũ ảnh.

AI phân tích ảnh võng mạc để pháthiện sớm bệnh tiểu đường.

Hiện nay nhiều bệnh viện hiện đangsử dụng các hệ thống AI, nó có thể phụ giúp xem xét hàng triệu bệnh án trongvài giây, điều mà không con người nào có thể làm được.

Hỗ trợ bác sĩ

AI không thay thế bác sĩ, nhưngOK để làm “trợ lý thông minh” và đắc lực cho bác sĩ, giúp bác sĩ chẩn bệnh nhanhhơn, chính xác hơn, bớt stress hơn. AI có thể phân tích hồ sơ bệnh án, xem xétkết quả xét nghiệm, so sánh với các nghiên cứu y khoa mới nhất và gợi ý phươngpháp điều trị tối ưu.

Một số hệ thống AI đã được thửnghiệm để hỗ trợ điều trị ung thư, tim mạch, đột quỵ…

AI từng bước đang thay đổi nghềbác sĩ, trong nhiều thập niên, nghề bác sĩ được xem là một trong những nghề đòihỏi trí nhớ, kinh nghiệm và sự tập trung cao nhất. Một bác sĩ giỏi phải đọc hàngnghìn hồ sơ bệnh án, cập nhật liên tục kiến thức y khoa mới và ra quyết định nhanhtrong những tình huống sống còn.

Nhưng vài năm gầnđây, khi trí tuệ nhân tạo (AI) trong lĩnh vực Artificial Intelligence vàMedicine giúp bác sĩ làm việc nhẹ nhàng hơn, chính xác và hiệu quả hơn. Một sốnghiên cứu cho thấy trong một số trường hợp, AI phát hiện ung thư sớm hơn bácsĩ vài tháng đến vài năm. 

Đọc bệnh án

Mỗi bệnh nhân có lịch sử bệnh, kếtquả xét nghiệm, thuốc đang dùng, tiền sử gia đình. AI có thể đọc và tổng hợp tấtcả thông tin này chỉ trong nháy mắt, sau đó gợi ý cho bác sĩ bệnh nhân có nguycơ bệnh tim, khả năng biến chứng, tránh dùng các loại thuốc có thể phản ứng lẫnnhau gây nguy hiểm.

Một điều ít ai biết là bác sĩ ở Mỹdành 30 – 40% thời gian cho việc giấy tờ và lưu dữ liệu. AI có thể nghe cuộctrò chuyện giữa bác sĩ và bệnh nhân rồi tự động viết hồ sơ bệnh án, tóm tắt thôngtin quan trọng. Sau đó tổng hợp để bác sĩ xem lại. Nhờ vậy bác sĩ có thể dànhnhiều thời gian hơn cho bệnh nhân, thay vì dính vào màn hình máy tính. 

Hỗ trợ phẫu thuật

Trong phòng mổ, AI hỗ trợ cácrobot phẫu thuật, hệ thống này giúp bác sĩ thực hiện ca mổ nhanh hơn với vết cắtnhỏ hơn, thao tác chính xác hơn, ít bị mất máu hơn, và giúp bệnh nhân hồi phụcnhanh hơn.

Hiện nay robot đã được dùng rộngrãi trong phẫu thuật tim, phẫu thuật tuyến tiền liệt, phẫu thuật đường ruộtv.v…  Trước khi phẫu thuật, AI sẽ dựng mô hình 3D từ ảnh chụp CT hoặc MRI,thay vì bác sĩ phải tưởng tượng như trước. Bác sĩ có thể nhìn thấy rõ mạch máu,khối u và các cơ quan nội tạng rất chi tiết.

Tiếp theo, AI sẽ mô phỏng và chọnđường mổ (surgical simulation), cho phép bác sĩ mổ “nháp” trên máy tính choquen tay, để sau đó chọn phương án tối ưu, cắt sạch khối u mà ít gây tổn thươngcho các mô lành.

Song song, AI “đọc” dữ liệu từ tiềnsử bệnh, nhóm máu, tuổi tác và kết quả xét nghiệm và báo cho bác sĩ những biếnchứng có thể xảy ra như khó cầm máu, sốc thuốc để có sẵn phương án dự phòng.

Trong quá trình phẫu thuật nội soi,AI phân tích video và “tô màu” lên khối u cần cắt, đồng thời làm nổi bật (highlight)các mạch máu quan trọng hay dây thần kinh bị che khuất hoặc quá nhỏ để bác sĩlưu ý. Nó giống như bác sĩ đang gắn một cái “Google Maps” bên trong cơ thể người.

Các cánh tay robot “lọc” hoàntoàn những run tay của bác sĩ. “Nó” có thể giúp bác sĩ cắt những vết cắt hoặcmũi khâu cực nhỏ, ở những góc chật hẹp với độ chính xác thần sầu. Ngoài ra, AIcòn giữ vai trò “giám thị” khó tính, nó chong mắt xem, nếu bác sĩ mổ chệch khỏimục tiêu hoặc có nguy cơ phạm vào vùng nguy hiểm, nó sẽ la chói lói, giống nhưchiếc máy báo khói nhà bạn.

Sau khi phẫu thuật AI sẽ liên tụccập nhật, phân tích nhịp tim, huyết áp, nhịp thở… nếu phát giác những thay đổibất ổn sẽ báo động cấp kỳ cho y tá hoặc bác sĩ.

Đánh giá bác sĩ

Ngoài việc trợ tá cho bác sĩ, AIcòn giữ vai trò “định giá” một bác sĩ. Nó sẽ “xem” lại toàn bộ video cuộc phẫuthuật để “chấm điểm” về độ chính xác, sai sót và cả tốc độ giải phẫu. Dữ liệunày được dùng làm tài liệu đào tạo cho các bác sĩ thực tập và nguy hiểm hơn, nó“báo” cho trưởng khoa hoặc ban điều hành của bệnh viện.

Nhờ AI, các ca đại phẫu đang ngàycàng trở nên an toàn hơn, vết mổ nhỏ hơn và thời gian nằm viện của bệnh nhân đượcrút ngắn đáng kể, bệnh nhân phục hồi nhanh hơn, ít tốn tiền hơn. 

AI sai, ai chịu?

Các chuyên gia đều đồng ý rằng AIkhông thể thay thế con người trong y khoa. Bởi vì một bác sĩ không chỉ chẩn đoánbệnh, kê thuốc mà còn đọc được cảm xúc của bệnh nhân, giải thích việc lựa chọnđể điều trị tốt nhất và đưa ra quyết định đạo đức trong những tình huống khó xử.Vì vậy tương lai của y học không phải là bác sĩ AI mà bác sĩ (người) sử dụng AIđể phục vụ cho người an toàn nhất, hiệu quả nhất, nhanh nhất, ít tốn kém nhất.

Nhưng lỡ nếu AI sai, ai chịu tráchnhiệm?

Google Maps có thể nói là trùmthiên hạ về dẫn đường, nhưng chắc chắn đã có lần nó “dắt” bạn đi tầm bậy. AItrong y học cũng vậy, dầu nó có khả năng phân tích nhanh hơn con người gấp triệulần, nhưng ai dám bảo nó sẽ không phạm sai lầm.

Nếu “nó” chẩn đoán sai, ai sẽ chịutrách nhiệm?

Tính đến thời điểm này, AI vẫn chỉđược coi là một công cụ hỗ trợ, không phải là một thực thể pháp lý. Vì vậy, tráchnhiệm do bác sĩ và bệnh viện chịu. Bác sĩ vẫn là người đưa ra quyết định cuốicùng, AI chỉ “mách nước” mà thôi. Nếu AI báo là ung thư nhưng bác sĩ bỏ qua,bác sĩ vẫn là người chịu trách nhiệm, trong khi AI không hề được tăng lương haylấy thêm vacation.

Ngoài ra chính bệnh viện phải bảođảm rằng các hệ thống AI họ đang sử dụng đã được kiểm định, cập nhật và bác sĩhoặc trợ lý đều đã được đào tạo bài bản để sử dụng. Nếu sai sót không đến từ nhậnđịnh của bác sĩ mà do lỗi software thì trách nhiệm thuộc về nhà máy sản xuất, lậptrình. Do vậy các hệ thống này trước khi đưa vào sử dụng thường phải qua sự phêduyệt của các cơ quan như FDA (Mỹ) hay EMA (Châu Âu).

Nhiều công ty bảo hiểm y tế hiệnnay đã bắt đầu cập nhật các điều khoản liên quan đến bác sĩ có sử dụng AI trongchẩn đoán hay điều trị hay không để tăng giảm giá cả.

Kết

Tóm lại dù AI có thông minh đếnđâu, con người vẫn là lá chắn cuối cùng. Bác sĩ không thể dựa dẫm hoàn toàn vào“nó” hoặc  đổ lỗi cho máy móc.  Hiện nay, các hệ thống AI sử dụng trongy tế vẫn còn rất đắt đỏ. Trong tương lai, một bác sĩ có thể làm việc cùng với cảlố AI để phát hiện bệnh sớm hơn, điều trị hiệu quả hơn, giảm chi phí điều trịcho bệnh nhân và chính phủ.

Người ta dự báo, trong vòng 10năm tới, AI có thể trở thành một “nhân vật” rất quen thuộc với bệnh nhân và nhânviên trong tất cả các bệnh viện.

A.I. trong y tế - TRE Magazine

“Đừng để tình thương trễ hẹn”

Sau 21 năm chung sống, một buổi tối vợ tôinói nhỏ nhẹ:

– Anh nên đưa một người phụ nữ khác đi ăn tốivà xem ciné.

Tôi trố mắt. Cô ấy mỉm cười:

– Em yêu anh, nhưng em biết người ấy cũngthương anh, và bà đang mong mỏi được có một chút thời gian bên anh.

Người phụ nữ đó là má tôi, người đã mang nặngđẻ đau ra tôi. Má tôi là goá phụ đã 19 năm. Từ ngày ba mất, má sống một mìnhtrong căn nhà nhỏ ở ngoại ô. Tôi bận bịu với công việc, với vợ và 3 đứa con,nên thỉnh thoảng lắm mới chạy qua thăm má một buổi. Má tôi chẳng hề than thở,chỉ hay gọi điện hỏi vu vơ: “Thằng Tí, thằng Tèo, con Bông nó học có giỏi khôngcon?” hoặc “Má nghe con bị cảm phải không?”

Thế là tôi nghe lời vợ, gọi má mời đi ăn tối.Má bắt máy lúc trời đã khá khuya, trăng thượng tuần đã treo ngoài cửa sổ:

– Có chuyện gì vậy con? Con bị bịnh hả?

Tôi bật cười:

– Không, con chỉ muốn mời má đi ăn tối vớicon, chỉ hai mẹ con mình thôi.

Bên kia điện thoại yên lặng một hồi lâu. Rồimá nhẹ nhàng đáp:

– Má muốn chớ. Má muốn dữ lắm.

Tối thứ Sáu đó, tôi ghé nhà đón má. Vừa bướcxuống xe, tôi thấy má đứng chờ trước cửa. Má mặc chiếc áo dài màu tím nhạt, tócuốn gọn, môi điểm chút son. Ánh mắt má sáng rỡ như con gái thời mới lớn.

– Má nói với mấy bà bạn là má sắp đi ăn tối vớithằng con trai bảnh nhất xóm. Họ khoái lắm, đòi nghe má kể lại bữa ăn nầy.

Tôi đưa má ghé một nhà hàng nhỏ, không sangnhưng ấm cúng. Má khoác tay tôi như thể tôi là vị quan lớn đang dẫn mẹ đi dạ tiệc.Ngồi vào bàn, má mở thực đơn ra rồi đặt xuống, mỉm cười:

– Má già rồi, mắt mờ, đọc chữ nhỏ không thấynữa.

Tôi cầm lấy tờ thực đơn, đọc từng món cho mánghe. Má ngước nhìn tôi, ánh mắt chan chứa yêu thương:

– Ngày xưa, má đọc thực đơn cho con ở quáncơm gà Siu Siu gần chợ An Đông. Bữa nay tới phiên con rồi hén.

Chúng tôi ăn uống và trò chuyện. Chuyện chẳngcó gì quan trọng: vài mẫu tin trong nhà, mấy món thuốc cảm, mấy người bạn già củamá… Nhưng với tôi, buổi tối đó có điều gì đó thật ấm áp, thật thân thương.Chúng tôi nói cười đến độ quên cả giờ đi xem phim như dự định.

Trên đường về, má siết tay tôi:

– Má muốn đi ăn tối với con một lần nữa.Nhưng kỳ sau cho má đãi nghe. Má mời.

Về tới nhà, vợ tôi hỏi:

– Tối nay vui không anh?

Tôi gật đầu, giọng nghẹn ngào:

– Vui lắm. Hơn cả những gì em có thể tưởng tượng.

Vài hôm sau, má tôi đột ngột ra đi vì cơn đautim. Tin như sét đánh. Tôi chưa kịp mời má lần thứ hai. Chưa kịp nói với má hếtnhững điều tôi cất giữ trong lòng bao lâu nay.

Ít lâu sau, tôi nhận được một phong bì từ nhàhàng hôm đó. Bên trong là tờ hóa đơn đã thanh toán, và một mảnh giấy nhỏ vớidòng chữ xiêu vẹo quen thuộc:

“Má trả trước cho hai phần ăn – một cho con,một cho vợ con. Má không biết mình còn sống để đi nữa hay không, nhưng má muốnlàm vậy. Con sẽ không bao giờ biết buổi tối đó có ý nghĩa đến dường nào với má.

Má thương con.”

Tôi cầm mảnh giấy áp vào ngực trái chỗ tráitim mà nước mắt tuôn không dứt. Lòng tôi trào dâng cảm giác vừa hối hận, vừa biếtơn, vừa thương đau đến nghẹn ngào.

Tới lúc đó, tôi mới thấm:

Trong cuộc đời này, có những điều phải làmđúng lúc vì lúc khác nhiều khi không bao giờ đến.

Nhiều người con – trong đó có tôi – thường biệnhộ cho sự thờ ơ bằng cái cớ “bận quá”. Công việc, con cái, cuộc sống, bao thứràng buộc khiến ta bỏ quên một người phụ nữ già nua lặng lẽ ở cuối con đườngtĩnh lặng, ngồi bên tách trà nguội ngắt, trông ra ngoài cổng mỗi chiều Chủ Nhật.

Chúng ta vội vã chạy theo bao điều gọi là“trách nhiệm”, mà quên rằng người mẹ già đâu cần gì cao sang, chỉ cần một cuộcgọi, một cái ôm, một buổi cơm chung.

Có những đứa con giờ đây thành đạt, chức tướcđầy mình, nhưng mỗi lần về quê, gặp mẹ thì đứng ngoài sân gọi với vô:

– Má khỏe không? Con bận quá, ghé một chút rồicon đi liền.

Rồi đi.

Rồi mất má.

Rồi ngồi mà tiếc ngẩn ngơ.

Người Sài Gòn xưa thường nói:

“Mẹ còn là còn tất cả.”

Vậy mà mấy ai trân quý?

Một bó hoa ngày Vu Lan không đủ thay cho nhữngtháng năm mẹ lủi thủi một mình.

Một lời chúc trên Facebook không đủ để xoa dịutuổi già đơn chiếc. Và một lần về thắp nhang cũng không làm nguôi đi trái tim mẹđã thôi đập vì thương nhớ.

Nếu bạn còn mẹ, đừng chờ lâu hơn nữa. Đừng việnlý do để hẹn “tuần sau”, “tháng sau”, “khi nào rảnh”… Thời gian không chờ đợiai. Nếu bạn bận rộn với gia đình nhỏ của mình, hãy nhớ rằng bạn có được giađình ấy cũng từ vòng tay mẹ.

Đừng để một ngày nào đó bạn cũng ôm một mảnhgiấy có vài dòng chữ run run, rồi ngồi khóc như một đứa trẻ.

Hãy nắm tay mẹ đi ăn một bữa cơm. Hãy để mẹchọn món. Hãy lắng nghe câu chuyện không đầu không đuôi mà mẹ hay kể. Hãy đểlòng bạn mở ra, như cánh cửa cũ kỹ của căn nhà tuổi thơ, nơi có người mẹ đứngngóng con về…

Mẹ và con.

Một chuyện tưởng bình thường, mà hóa ra làphép màu.

Đừng để tình thương trễ hẹn.

Đoàn Xuân Thu

 

Ông ấy đã cứu sống một tỷ sinh mạng, nhưng cólẽ bạn chưa bao giờ nghe danh. Tên ông là Norman Borlaug. Đây có thể là nhânvật quan trọng nhất mà bạn chưa từng được học ở trường.

Cơn ác mộng mang tên "Nạn đói toàncầu"

Vào những năm 1960, khi cả thế giới đang nínthở theo dõi cuộc chạy đua vào không gian hay nỗi lo về vũ khí hạt nhân, thìmột thảm họa âm thầm khác đang diễn ra: đó là nạn đói kinh khủng. Các chuyêngia lúc bấy giờ dự đoán rằng hàng trăm triệu người ở Ấn Độ, Pakistan và Mexicosẽ chết đói vì dân số tăng quá nhanh mà lương thực thì không đủ.

Nhưng Norman Borlaug, một nhà khoa học nôngnghiệp đến từ bang Iowa (Mỹ), không chấp nhận điều đó.

Thay vì ngồi trong những phòng thí nghiệm máylạnh, Borlaug lăn lộn trên các cánh đồng tại Mexico. Ông dùng chính đôi taymình để lai tạo các giống lúa mì mới: năng suất cao, kháng bệnh tốt và chịuđược điều kiện khắc nghiệt.

Chiến đấu với cả thiên tai lẫn... thủ tục

Tạo ra giống lúa mì tốt mới chỉ là bước đầu.Năm 1965, khi ông định gửi hạt giống sang Ấn Độ và Pakistan – hai nước đangđứng bên bờ vực chết đói và lại còn đang... đánh nhau – thì các quan chức lạigây khó dễ. Các nhà khoa học khác thì mỉa mai cách làm của ông quá đơn giản,"đậm chất Mỹ" và sẽ chẳng ăn thua gì.

Trong khi người dân đang chết đói từng ngày,thì những chồng hồ sơ thủ tục lại ngăn cản giải pháp cứu mạng họ.

Borlaug không bỏ cuộc. Ông tranh luận, thuyếtphục, tận dụng mọi mối quan hệ và kiên quyết không chấp nhận câu trả lời"Không". Cuối cùng, 550 tấn hạt giống cũng được gửi đi. Nhưng chúnglại bị kẹt ở cửa khẩu vì chiến tranh. Borlaug đã tự mình bay đến tận biên giới,đàm phán trực tiếp để đưa những chuyến xe tải chở hạt giống băng qua vùng chiếnsự đến tận tay nông dân.

Phép màu mang tên "Cách mạng Xanh"

Kết quả thật không tưởng:

Chỉ sau 3 năm, sản lượng lúa mì ở Pakistantăng gấp đôi.

Ấn Độ từ một nước phải nhập khẩu 10 triệu tấnlương thực mỗi năm đã tự cung tự cấp được vào năm 1974.

Mexico từ chỗ phải nhập khẩu phân nửa lượnglúa mì đã trở thành nước xuất khẩu.

Người ta gọi đó là "Cuộc cách mạngXanh". Nhưng Borlaug không dừng lại ở lúa mì. Ông đào tạo hàng ngàn nhàkhoa học trẻ, dạy họ cách áp dụng kỹ thuật của ông vào các loại cây trồng bảnđịa. Ông không chỉ trao hạt giống, ông trao cả tương lai.

Vĩ đại trong sự thầm lặng

Khi Norman Borlaug qua đời vào năm 2009 ở tuổi95, các nghiên cứu ước tính công việc của ông đã cứu hơn 1 tỷ người khỏi cáichết đói. Cứ 7 người đang sống trên trái đất hôm nay, thì có 1 người còn sốngnhờ ông.

Năm 1970, ông nhận giải Nobel Hòa bình. Ủy banNobel gọi ông là "người đã cứu sống nhiều sinh mạng hơn bất kỳ ai từngsống trên đời".

Vậy mà lạ thay, chúng ta chẳng thấy phim ảnhhay sách giáo khoa nhắc nhiều về ông. Chúng ta thuộc lòng tên các vị tướng, cácchính trị gia, những người phát minh ra vũ khí, nhưng lại quên mất người đãnuôi sống cả thế giới. Khi được hỏi tại sao mình không nổi tiếng, Borlaug chỉnói rằng ông chẳng quan tâm. Ông không cần danh vọng, ông chỉ muốn mọi ngườiđược no bụng.

Thậm chí ở tuổi 90, ông vẫn lặn lội sang tậnChâu Phi để giúp nông dân cải thiện mùa màng. Sứ mệnh của ông chỉ kết thúc khihơi thở ngừng lại.

Lời nhắn nhủ

Chúng ta thường dựng tượng cho các chiến binh,đặt tên chính trị gia cho các sân bay. Nhưng người hùng thực sự lại là ngườithầm lặng trên cánh đồng cho đến cuối đời.

Norman Borlaug đã chứng minh rằng: Một ngườibình thường, nếu có kiến thức, quyết tâm và một sự "lỳ lợm" trướcnhững thủ tục cứng nhắc, có thể thay đổi cả dòng chảy lịch sử.

Lần tới, khi bạn cầm một ổ bánh mì trên tay,hãy nhớ đến Norman Borlaug. Người đàn ông đã cứu cả tỷ người mà chẳng đòi hỏimột lời cảm ơn.

Luồng Sáng Nhỏ

“Em yêu, dạo này công việc kinh doanh khó khăn và lương anh cũng không nhiều, 

mấy thángnay anh không có tiền gửi về cho em và các con. Anh sẽ gửi cho em 1.001 nụ hôn...”

Một tuần sau, người vợ viết thư hồi âm:

"Chồng yêu quý của em, em đã nhận được 1001 nụ hôn của anh. Hôm nay, em rảnh rỗi để viết thư cho anh, báocáo về những khoản chi tiêu mà anh gửi cho emnhư 

sau:

1/ Trả Hiệu Trưởng trường con trai 100 nụ hôn, con trai có thể đi học miễn phí.

2/ Trả tiền điện cho người Thu điện 50 nụ hôn,nhà sẽ khôngbị mất điện.

3/ Trả tiền người Thu nước nước 50 nụ hôn, nhà mình luôn có đủ nước.

4/ Đưa cho Trưởng Làng 100 nụ hôn, không ai trong làng dám làm phiền chúng ta nữa.

5/ Đưa cho Trưởng Thôn 50 nụ hôn. Em không phải trả thêmbất kỳ khoản phí nào của thôn.

6/ Em trả cho ông Hàng xóm 500 nụ hôn, vì vậy em và hai đứa con có thể ăn đồ ăn ông ấy nấu mà không phải trả tiền.

Có người mua tã và sữa cho con của chúng ta. Nếu các con bị ốm, sẽ có người đưa chúng đi khám Bác Sĩ, thức cả đêm chăm sóc chúng, ngoài ra còn có “Một người” thay thế anh để chăm sóc nhà cửa và cày ruộng khi cần... 

Điện và nước trong nhà đã được kiểmtra đầy đủ.

Chồng yêuquý của em, thư của em đã dài rồi, em sẽ dừng viết ở đây, em sẽ không còn  không còn đủ sức hôn anh nữa.

Em phải...để dành những nụ hôn còn lại, từ giờ trở đi, em có rất nhiều khoản chi tiêu trong những khi bất chợt và khẩn cấp... Vợ yêu quý của anh...

Yoshi Nghiagởi đến bạn 

 

Trongsách Sáng Thế Ký, khi Chúa tạo dưng con người đầu tiên trên thế giới (Adam) đâychỉ là một cơ thể không có sự sống, cho đến khi Thiên Chúa thổ hơi vào mũiAdam, từ đó Adam mới trở thành một con người có sự sống, hay nói cách kháckhông có hơi thở của Thiên Chúa vào Hồn mình Adam cũng chỉ là một xác chết. Nhưvậy  quyền mang lại sự sống cho một tạo vật là quyền của riêng Thiên Chúa,Ngoài Thiên Chúa, không một thần thánh nào có được quyền năng này. Với Đức GiêSụ trong thời gian ngắn ngủi Ngài đến sinh sống ở trần gian (33 năm) có ít nhấtba con người đã được Ngài ban cho sự sống lại và ghi lại cặn kẻ trong kinhthánh:

- Ngườithứ nhất là cô con gái nhỏ của ông Giai Rô ông từ đền thờ dân Do Thái.

-Người thứ hai là con trai bà góa trên đường đi chôn cất thì gặp Đức Giê Su vàngài đã ban cho thanh niên này sự sống lai.

Nhưngngười thứ ba mới làm mọi người kinh ngạc và không tin nổi nếu không được mắt thấytai nghe tại chổ. Đó là Lazaro, anh trai của Mar tha và Ma ria. Điều kinh ngạclà bởi vì La Za Ro đã chết bốn ngày rồi (thời gian đủ để môt xác chết trươngsình lên  (hư thối và nát rửa). Vậy mà chỉ bằng một mệnh lệnh Đức Giê Su đã trảlại sự sống bình thường cho một người đã chết bốn ngày rồi . Điều đó chứng tỏ ĐứcGiê Su chính là Thiên Chúa đã thi hành nhiệm vụ (làm việc) của mình.Trong phúcâm của thánh Marcô có tường trình việc Chúa Giêsu chửa lành một người bị liệtđược đem đến Người tuyên bố với nạn nhân "Tội lỗi anh đã được tha rồi",những người chung quanh đã lên án Chúa Giê su phạm thượng vì theo họ chỉ cóThiên Chúa mới có quyền tha tội. Nhưng Chúa nói giữa tha tội và hãy chổi dậy màvác chiếu về nhà thì việc nảo dể làm hơn? và Ngài xác nhận "Nhưng để anhem biết rằng Con Người có quyền tha tội"....Họ vừa mới tuyên xưng Ngài làThiên Chúa mà không biết.

ĐứcGiê Su đã thực hiện cả hai việc thuộc về quyền năng của Thiên Chúa : Tha Tội,và Ban Sự Sống, để xác định Ngài chính là Đấng mà Ngài đã tỏ lộ ra. Nhưng nhữngngười cùng thời (và cả những người sau này cũng không chịu tin). Quyền năng lớnnhất Ngài đã thực hiện chính là việc Ngài đã chết và chôn trong mộ tối và đã sốnglại chỉ sau ba ngày như lời tiên tri trong Cựu ước. Tuy Ngài đã chết và sống lạisau ba ngày nằm trong mồ tối. Chúa đã chết vì đau đớn và mất máu  sau khibị đánh đòn tan nát da thịt và bị đóng đinh treo  trên cây Thâp tự. Vàkhông ai có thể tin rằng Ngài còn sống được sau khi bị bị đâm giáo xuyên thôngqua cạnh sườn xốc đến tận trái tim khiến còn bao nhiêu máu và nước đã chảy hếtra ngoài. Rõ ràng là Đức Giê su đã chết khi bị đem xuống khỏi Thập Giá và đượctáng vào huyệt đá , vì thân xác Ngài lúc đó đã không còn MÁU và NƯỚC để giữ sựsống trong thân thể.

Vậymà ba ngày sau xác chết ấy đã sống lại và bước ra khỏi mộ để xác nhân Ngài làchính Đấng mà Ngài đã lỏ lộ ra cho thế gian nhận biết. Theo phúc âm thánh Mar Cômười một sứ đồ sang một ngọn núi  xứ Giu Đê mà Chúa đã hẹn trước, vừa gặpNgài họ sấp mình xuống thờ lạy Ngài nhưng vài người trong họ vẫn còn nghi ngờ,Chúa tiến đến gần họ đưa tay ban phước lành cho họ và phán :

-Mọi quyền lực trên trời dưới dất đều thuộc về ta. Hãy đi rao giảng Phúc Âm vàlàm phép rữa cho muôn dân nhân danh CHA và CON và THÁNH THẦN. Người tin ta thìcầm rắn hay uống phải thuốc độc cũng không bị bại. Đuổi quỷ và chữa bệnh, ngườikhông tin ta sẽ bị đoán phạt!!!.  ta sẽ ở cùng càc con từ đây cho đếnngày tận thế.

Aisẽ chịu đựng nổi trước sự trừng phạt của Thiên Chúa? bởi vì Đức Giê Su đã để lạiquá nhiều chứng cứ  Ngài là ai trước tầm mắt của thế giới và họ đã cươngquyết không tin.... .

Mộtđoạn Phúc Âm cho biết khi các môn đệ của Gioan được cử đến để nêu thắc mắc vơiChúa , họ đã hỏi Ngài :

-Thưa Thầy có phải Thầy là Đấng chúng tôi đang chờ hay chúng tôi còn phải chờ đấngnào khác ?

vàChúa trả lời:

- Hãy về nói cho Gioan nghe những gì anh em nhìn thấy: ngưới câm nói được, ngướiđiếc nghe được, người mù thấy được, người què đi được, người cùi được sạch, ngườichết sống lại và người nghèo khó được rao giảng Tin Mừng.

Nhữngdấu hiệu, quyền năng về đức Giê Su, về Ngài thực sự là ai hiển hiện trước mắtnhững người chung quanh, nhưng mọi người cố tình  chối bỏ Ngài là ai, thấyrõ vì đã chứng kiến khi chỉ với một lệnh truyền Ngài làm cho người bị bệnh cùiđược sạch, và cả trả lại sự sống cho một xác chết.

Vàsự tự sống lại sau ba ngày nằm trong mồ đá- và khi chính trong thân xác củaNgài không còn đến một giọt máu (chất lỏng truyền tải sự sống) (khi không cònmột sức sống, một giọt máu trong cơ thể) đã xác tín Ngài là ai, và  hiểnnhiên khiến tất cả những gì Ngài tuyên bố đều trở thành Chân Lý và Sự Sống(Nhấtlà Mầu Nhiệm về MÌNH MÁU của Ngài trên Bàn Thờ sau lời truyên phép.

Nguoiviettudo

 

Nếu có thể, hãy chọn tha thứ và bao dung.

Bởi cuộc đời này vốn vô thường.

Không ai biết ngày mai sẽ ra sao, cũng khôngai dám nói mình chưa từng sai.

Con người trưởng thành không phải vì chưa từngvấp ngã, mà vì đã đi qua những sai lầm và học được cách đứng dậy.

Vậy nên, khi người khác lỡ bước, hãy thử mềmlòng một chút.

Nhường nhau một bước, thật ra chẳng mất mátbao nhiêu.

Thiếu đi một phần hơn thua, đổi lại là mộtphần nhẹ nhõm. 

Có những chuyện, qua được thì cho qua. 

Không cần giữ lại để dằn vặt. 

Không cần chấp chước để làm lòng mình nặngthêm. 

Sống mà lúc nào cũng tính toán đúng – sai, hơn– thua, cuối cùng chỉ mệt mình. 

Còn khi biết buông một chút, nhịn một chút,thương nhiều hơn một chút…

Tâm liền an. Lòng liền lành.

Không còn tranh chấp, chẳng còn sầu hận.

Chỉ còn lại sự thanh thản – thứ bình yên sâunhất mà con người có thể mang theo đến cuối cuộc đời.

st.