MẸ Ta Trả Nhớ Về Không- Trịnh Sơn Truyền | Gã Du Ca <<<<<<

DON HỒ - EM ĐẾN THĂM ANH ĐÊM 30  <<<<<<

NGƯỜI TÌNH MÙA ĐÔNG (Nhạc Nhật, Lời Việt: Anh Bằng)_Như Quỳnh   <<<<<<

Múa Giáng sinh | KHI CHÚA VÀO ĐỜI | WHEN A CHILD IS BORN | 아이가 태어날 때 | Khara Worship Dance Group<<<<<<

LÁ ÚA CHIỀU THU -Huỳnh Anh -Xuân Thu -HCD <<<<<<

Giọt Mưa Thu - Danh Ca Thái Châu <<<<<<

Thu Về Trong Mắt Em - Trần Thái Hòa    <<<<<<

Mùa Thu Paris - Vũ Khanh   <<<<<<

Mùa Thu Lá Bay   <<<<<<

Mùa Thu Đông Kinh - Don Hồ <<<<<<

Thu Hát Cho Người - Ngọc Lan | Tác Giả: Vũ Đức Sao Biển <<<<<<

Duy Quang & Ngọc Huệ: Liên Khúc Mùa Thu PARIS <<<<<<

Cánh Cò Quê Hương | Như Quỳnh, Tâm Đoan, Hương Thủy, Dương Triệu Vũ, Tuyết Nhung, Thiêng Ngân<<<<<<

Vì Sao Nghệ Sĩ Đàn Bầu Phạm Đức Thành Đột Ngột Ra Đi Ở Tuổi 69?

MẶC THẾ NHÂN - NGƯỜI KỂ CHUYỆN TÌNH BẰNG ÂM NHẠC (Đ.Văn)

Nén tâm hương tưởng nhớ nhạc sỹ Mặc Thế Nhân (1939-2025)

“Xin trả tôi về ngày xưa thơ mộng đó
Bên mái tranh chiều, ngồi ngắm áng mây trôi
Mẹ quê đun bếp nghèo, thơm mùi rơm qua khói mờ
Ôi tình quê trìu mến.
Xin trả tôi về miền quê hương nhỏ bé
Có lũy tre vàng, bờ lúa sát ven đê”…
(Trả tôi về- Mặc Thế Nhân)

       Người viết tình ca hay da diết vừa nằm xuống (ngày 8/8/2025) nhưng những bản tình ca thì vẫn ở lại với người yêu nhạc. Nhạc sỹ Mặc Thế Nhân tên thật là Phan Công Thiệt sinh năm 1939 tại Gò Vấp, tỉnh Gia Định. Trong một gia đình trung lưu. Gò Vấp khi ấy còn là một vùng bán thị thành, cuộc sống vừa đủ để nuôi giấc mộng văn nghệ. Cha mẹ ông không phải là nghệ sỹ nhưng yêu âm nhạc, thầm lặng khuyến khích đã giúp cho cậu bé yêu thích ca từ và giai điệu từ lúc lên mười tuổi, 13 tuổi tham gia văn nghệ học đường. Năm 17 tuổi, ông nộp đơn thẳng vào trường ca vũ nhạc phổ thông Sài Gòn, những tên tuổi âm nhạc miền Nam cũng xuất thân từ cái nôi này. Ở đó ông được học với những cây đại thụ của âm nhạc. Ra trường ông gia nhập băng nhạc Hoa Niên, trình diễn qua làn sóng phát thanh. 19 tuổi có ca khúc đầu tiên, và bắt đầu trở thành người đóng góp cho dòng nhạc tình ca Việt với nhiều bút danh như Nhã Uyên, Phan Trần, Trùng Dương, nhiều hơn cả là bút danh Mặc Thế Nhân mà theo ông là “góp chút mực cho đời”. Ông còn mở lớp dạy nhạc lý tại các trường tư thục, một trong những học trò đầu tiên mà ông đào tạo đó là danh ca Hương Lan. Ông chỉ nói rằng: “Tôi không tạo ra ca sỹ, tôi chỉ giúp họ lắng nghe tiếng hát thật sự bên trong”. Ngoài âm nhạc ông còn là ký giả tân nhạc, kịch trường dưới bút danh như: Mộng Thu và Giáng Ái Sỹ. Cộng tác với các tờ báo như: Lẽ Sống, Bình Dân. Tại đây ông vừa phê bình âm nhạc, vừa viết kịch ngắn và nhận định đời sống văn nghệ Saigon. Như vậy Mặc Thế Nhân không chỉ là nhạc sỹ, nhà báo, khi cần ông còn là đạo diễn sân khấu cho các ban văn nghệ địa phương. Năm 1960 ông thành lập các ban văn nghệ thuộc thông tin quận Nhất, tổng hội học sinh Đô Thành và ban luân vũ. Mặc Thế Nhân âm thầm đóng góp với các vai vừa là nhạc sỹ, ký giả, người đào tạo và tổ chức. Năm 1958 ông ra mắt ca khúc Trăng Quê Hương, năm 1959 ra mắt ca khúc Vui Tàn ánh lửa. Hai bài hát đầu đời chưa nổi tiếng nhưng đánh dấu sự hiện diện của mình trong làng nhạc, bước đầu định hình phong cách nhạc trữ tình da diết. Đầu năm 1970 ông cho ra mắt loạt băng nhạc mang tên Nhã Ca. Đó là tên gọi và khái niệm nghệ thuật mà ông theo đuổi, Âm nhạc là ghi lại cái đẹp được tách ra từ nỗi đau. Ông còn mở lớp dạy nhạc tại khu Đa Kao quận Nhất, đào tạo các giọng ca trẻ cho đến 1975.

       Nhạc của ông đã lay động trái tim hàng triệu khán thính giả trong nước và hải ngoại hơn nửa thế kỷ qua và tin rằng sẽ vẫn còn chạm đến rung cảm của thế hệ mai sau. Bởi vì mỗi ca khúc là một chuyện tình có thật. Chắc hẳn ai đã từng yêu, từng đổ vỡ, từng buồn khi tiễn người mình thương lên xe hoa thì âm giai của Mặc Thế Nhân là nỗi đồng cảm sâu lắng nhất. Nó như một bản nhạc ông viết cho chính tâm trạng của người từng yêu và tan vỡ,…Ngoài viết nhạc ông còn làm thơ nữa. Ông đã sáng tác trên 100 ca khúc, nhưng những bản tình ca như bài hay nhất là: Cho Vừa Lòng Em, Trả tôi về, Em về với người và tương tư 4. Người ta hát nhạc ông thì nhiều nhưng cái tên Mặc Thế Nhân không phải ai cũng biết cho đến khi ông từ giã cõi đời nhưng nhạc của ông thì những người yêu dòng nhạc trữ tình không ai là không biết, không ai là không thuộc dù chỉ một bài hay một vài câu.

       Bản nhạc “Em về Với Người” ra đời sau khi ông nhận được thiệp hồng người yêu báo tin đi lấy chồng. Một mối tình không thể quên. Vài tháng sau, vẫn còn day dứt lắm! Ông viết tiếp bài "Cho vừa lòng em". Bản nhạc chẳng cần những ca từ hàn lâm hay kỹ thuật hòa âm cầu kỳ. Chỉ cần chuyển tải tình cảm thật với những ca từ dung dị mà chạm trái tim người nghe: “Thôi rồi em đã xa tôi, kể từ đêm pháo đỏ rượu hồng”, “Em đành quên cả sao em?”,…là đủ để con tim người nghe tan chảy. Có người nói ông ít nói và có phần lãng tử, đa cảm nhưng ông sống thật, yêu thật và cảm xúc cũng hoàn toàn thật. Ông nói: “Tôi không sáng tác bằng trí óc, tôi sáng tác bằng vết xước trong lòng”. Cứ mỗi bóng hồng đi qua đời ông hay chỉ là tình đơn phương đều cho ra đời một hai bản nhạc hay có khi cả bộ 10 bài tương tư. Ở đó là những câu chuyện tình dang dở. Khi trái tim thổn thức, đủ yêu và đủ đau. Ông đã viết nhạc bằng cả trái tim của một người từng yêu, từng xao lòng, từng rung cảm. Mỗi cuộc tình đi qua đời ông đều hóa thành những bản nhạc. Nhưng người để lại dấu ấn sâu đậm nhất trong các sáng tác của ông là một bóng hồng xứ Huế, từng sống ở Nha Trang. Hai bản nhạc hay nhất dành cho người tình ông yêu nhưng không đến được với nhau. Vì vậy trong ca từ và giai điệu bài "Em về với người" mang âm hưởng xứ Huế. Đó là người đã khiến ông viết nên hai bản tình ca đau đáu nhất. Hai bản nhạc "Em về với người" và "Cho Vừa Lòng Em" trở thành những ca khúc hit ở thập niên sau 1970.

       Còn bản “Tương tư 4” với câu hát nhức nhối: “Phải chi em đừng có chồng và anh vẫn còn đơn côi” người ta đồn rằng nàng thơ trong bản nhạc là ca sỹ Trúc Mai, nàng tài sắc vẹn toàn nhưng lên xe hoa từ rất sớm. Có chăng chỉ là tình đơn phương ở ông mà thôi. Và ai mới là người khiến ông viết nên bộ tương tư từ 1-10, mỗi bài là một lát cắt của tình yêu. Không ai biết và có lẽ cũng không cần biết, bởi người làm tim ông thổn thức đã đi vào âm nhạc. Cuộc tình trên giấy đã biến thành âm nhạc. Vì vậy sự thật đôi khi không cần xác thực chỉ cần cảm nhận.

       Ông kết hôn vào lúc ông 24 tuổi (năm 1963) với một người vợ hiền, chung thủy và có với nhau 8 người con. Đôi khi có những rung cảm bên ngoài, những phút xao lòng lại là cách duy trì cảm hứng sáng tác, chỉ xem đó như những cuộc phiêu lưu cảm xúc, và khuếch đại lên để biến thành cảm hứng sáng tạo. Nhưng nhạc sĩ Mặc Thế Nhân vẫn biết điểm dừng, vẫn giữ được gia đình êm ấm với người vợ hiền đầu tiên cho đến tận cuối đời. Nhạc sỹ có thể viết tình ca cho cả thiên hạ nhưng cả đời sống bên một người để bảo toàn mái ấm gia đình và để sáng tác là đủ. Nhạc ông có sức lan tỏa và sống lâu. Bởi vì nó đến từ những rung cảm ngọt ngào và viết ra bằng cảm xúc thật. Nó chạm vào trái tim người thưởng thức và để lại dấu ấn khó quên. Khi người ta yêu, rồi đổ vỡ, chia ly, người ta có chung tâm trạng, họ đến với âm nhạc để tìm tiếng nói tri âm. Đặc trưng của nhạc vàng- một dòng nhạc đầy ám ảnh với nỗi buồn, chất u hoài và âm sắc tan vỡ. Mặc Thế Nhân là một trong những nhạc sỹ đã góp phần làm nên âm sắc đó. Những ca khúc của ông được hàng loạt trung tâm băng nhạc sử dụng trước và sau 1975. Từ Thúy Nga đến Asia hay trong nước nhưng tùy cách người ta nhớ đến ông chứ ông không tự đòi hỏi quyền lợi. Ông cũng ít khi xuât hiện trên sân khấu. Từ chối mọi cuộc mời tham gia talk show hay game show. Ông từng bảo: “Tôi không cần nói thêm vì bài hát của tôi đã nói hết”. Ngay cả Thúy Nga 103 là chương trình hiếm hoi ông đồng ý góp mặt, nhưng cũng chỉ xuất hiện trong 3 phút với vài câu chào hỏi và giới thiệu sơ lược về bài "Em về với người” cho ca sỹ sắp sửa trình bày.

       Có lần trả lời phỏng vấn ông nói: “Tôi chỉ góp một giọt mực cho đời. Nếu đời nhớ tôi biết ơn. Nếu đời quên tôi không trách”. Có lần bạn bè thân thiết muốn giới thiệu ông đến nhà sản xuất, ông lắc đầu: “Tôi già không còn sức nghe người ta hỏi những điều không liên quan đến nhạc”.

       Năm 2020 ông bị tai biến, sức khỏe giảm, không thể viết nhạc được nữa. Ông được vợ con chăm sóc tận tình từng bữa ăn, giấc ngủ. Và rồi như mọi con người trên thế gian, không tránh khỏi quy luật sinh diệt, ông từ giã cõi đời vào lúc 16 h ngày 8 tháng 8/2025 tại phường An Phú Đông, TP HCM, thọ 86 tuổi.

“Thôi rồi ta đã xa nhau
Kể từ đêm pháo đỏ rượu hồng
Anh đường anh, em đường em
Yêu thương xưa chỉ còn âm thừa.
Em đành quên cả sao em
Kỷ niệm xưa sánh như biển lớn”…
(Cho vừa lòng em- Mặc Thế Nhân)

       Nhạc sỹ tài hoa Mặc Thế Nhân - một đời hoạt động nghệ thuật âm nhạc xem như đã hoàn thành sứ mệnh của mình. Ông về cõi vĩnh hằng nhưng những bản nhạc của ông sẽ ở lại với khán thính giả, những người yêu nhạc. Di sản tinh thần ông để lại là những bản tình ca. Trong đó có những nhạc phẩm mà người ta tưởng viết riêng cho mình khi ai đó đã từng yêu, từng đau thương, từng tan vỡ. Ông là người nhạc sỹ kể chuyện tình bằng giai điệu âm nhạc, bằng cảm xúc chân thành, da diết và sâu lắng. Nhớ đến những tâm hồn âm thầm góp một giọng điệu cho âm nhạc Việt Nam, khi tổ chức hay biểu diễn bạn đừng quên tên nhạc sỹ sau mỗi bản nhạc mà họ đã đau đáu viết ra bằng cả nỗi lòng, công sức và trí tuệ!

Xin thắp nén tâm hương tiễn biệt nhạc sỹ Mặc Thế Nhân về miền mây trắng!

Saigon, ngày 13/8/2025

Hoàng Thị Bích Hà

Thu Vàng Có Chàng Tới Hỏi -Việt Dzũng & Huyền Kiêu -Anh Dũng -NNS  <<<<<<

Nhạc hải ngoại xưa | Làm Thơ Tình Em Đọc - Ca sỹ Lâm Nhật Tiến | ASIA #23   <<<<<<

Mình Ơi Em Chẳng Cho Về - Lâm Nhật Tiến, Nguyễn Hồng Nhung | Nhạc Hải Ngoại Chọn Lọc  <<<<<<

Đêm Gành Hào Nghe "Dạ Cổ Hoài Lang" | Hương Lan | PBN Nhạc Tuyển Selection   <<<<<<

Anh Thì Không (Toi jamais) - Ngọc Lan & Kiều Nga   <<<<<<

13 Tỉnh Miền Tây - Nhật Kim Anh & Đại Nghĩa | Tuyển Tập Nhạc Dân Ca | Nhật Kim Anh Life  <<<<<<

Lục Bình Trên Sông - Nhật Kim Anh | Nhạc Phim Tiếng Sét   <<<<<<

ĐỢI NGƯỜI - NHẬT KIM ANH| NHẬT KIM ANH LIFE | OFFICIAL MV   <<<<<<

Công Cha Nghĩa Mẹ - Nhật Kim Anh <<<<<<

Làm Cha - Lời Cha Dạy - Máu Chảy Ruột Mềm - Tuyển Tập Về  <<<<<<

Bà Mẹ Trị Thiên Trần Thiện Thanh Thanh Lan & Vũ Khanh    <<<<<<

Ca Dao Mẹ - Don Hồ    <<<<<<

Nhạc MỘT NGÀY TÔI ĐI QUA - MaiChâu - HoàngOanh - DạLan - 18-06-2015<<<<<<

Nhạc TẠ ƠN ĐỜI - NS Phạm Duy (SG 1959) - Tiếng hát Anh Ngọc - V 21/1/2025  <<<<<<

Nhạc SÀI GÒN ƠI VĨNH BIỆT - NS NAM LỘC Trình bày - Tháng Tư Đen 2025  <<<<<<

Hoa Nở Về Đêm | Song Ca Bolero Huyền Thoại | PBN Nhạc Tuyển Selection<<<<<<

PBN Collection | Tiếng Tơ Giao Hòa | Những ca khúc có tác giả trình diễn cùng ca sĩ   <<<<<<

Nhạc TRĂNG PHƯƠNG NAM - Ns Anh Hoa (Ca sĩ Anh Ngọc) - Ca sĩ Thanh Thúy - 12/2022  <<<<<<

NIỆM KHÚC CUỐI-Ngô Thụy Miên -Vinh Trần Guitar [ORCHIDS] -HyVan   <<<<<<

Lưu Bích & Những Khúc Ca "Nhớ" | PBN Nhạc Tuyển Selection<<<<<<

Mưa Trên Giàn Bông Giấy & Kiếp Độc Thân | Tường Nguyên | Nhạc Tuyển Selection <<<<<<

Chỉ Chừng Đó Thôi (Phạm Duy) - Duy Quang | Live Asia 7<<<<<<

Chuyện Tình Buồn - DUY QUANG | Sáng tác: PHẠM DUY<<<<<<

Thương Nhớ Cậu Hai - Hương Thủy MT  <<<<<<

"ÁO ANH SỨT CHỈ ĐƯỜNG TÀ" – KHÚC BI TRÁNG CỦA TÌNH YÊU VÀ CHIẾN TRANH <<<<<<

Valentine - Hãy nói với nhau - YouTube.mp4.quang canh<<<<<<

Paris By Night 138 - 30 Năm Sân Khấu HOÀI LINH<<<<<<

Anh Đến Thăm Em Đêm 30 - Danh Ca Thái Châu<<<<<<

Liveshow Chào Xuân 2025 | CÁNH THIỆP ĐẦU XUÂN Fullshow | Nhạc Tết 2025 Hay Nhất Nhiều Ca Sĩ<<<<<<

PBN 76 | Như Quỳnh - Câu Chuyện Đầu Năm (Hoài An)<<<<<<

Chương trình Giáng Sinh 2024 - TIẾNG NHẠC NGÀN KHƠI<<<<<<

Live Show Noel 2025 Đặc Biệt - Nhạc Giáng Sinh Hải Ngoại  <<<<<<

ĐÊM THÁNH VÔ CÙNG - KHÁNH LY | OFFICIAL  <<<<<<

Mùa Đông Năm Ấy - Thiên Kim  <<<<<<

Đêm Thánh Vô Cùng(Silent Night) - Vũ Khanh | Nhạc Ngoại Quốc, Lời Việt: Nguyễn Văn Đông<<<<<<

Nhạc NƯỚC MẮT MÙA THU - PHẠM DUY - LỆ THU - 27-9-2024   <<<<<<

Nhạc GIỌT MƯA THU - Đặng Thế Phong - Ngọc Hạ 5 /10/2022

<<<<<<

Nhạc ĐÂU PHẢI BỞI MÙA THU - Phú Quanq<<<<<<

Giọt mưa thu - Quang Linh   <<<<<<

Tôi Yêu Tiếng Việt Tôi | Phương Thảo, Ngọc Lễ, Nolan, Harmony, Kathryn , Claire | Live - Viet Love  <<<<<<

BN Nhạc Tuyển Selection | Tình...Có Cũng Như Không | Nguyễn Hưng & Minh Tuyết  <<<<<<

Tiếng Còi Trong Sương Đêm (Lê Trực) — Thanh Thúy | MV Gốc <<<<<<

Con Thuyền Không Bến   <<<<<<

Ngọc Lan - Cơn Mưa Phùn   <<<<<<

Giọt Mưa Thu - Thanh Thúy - Sáng Tác Đặng Thế Phong (pre.75)  <<<<<<

LÁ ÚA CHIỀU THU -Huỳnh Anh -Xuân Thu -HCD <<<<<<

NGÀN THU ÁO TÍM -Lời Vĩnh Phúc -Nhạc Hoàng Trọng -Loan Châu & Ngọc Liên -DN   <<<<<<

Tiếng Thơ Hoa Vàng: Phạm Thiên Thư - Lên Non Tìm Động Hoa Vàng Nhớ Nhau   <<<<<<

Tiếng Thơ Hoa Vàng - Lá Diêu Bông với LS. Đỗ Thái Nhiên

<<<<<<

The Colours of Music - GIOVANNI MARRADI  <<<<<<

CÂU HÒ BÊN BỜ HIỀN LƯƠNG   <<<<<<

CÂU HÒ BÊN BỜ HIỀN LƯƠNG   <<<<<<

Nhạc TRĂNG PHƯƠNG NAM - Ns Anh Hoa (Ca sĩ Anh Ngọc) - Ca sĩ Thanh Thúy - 12/2022  <<<<<<

Nhạc CÒN MỘT CHÚT GÌ ĐỂ NHỚ... - Thơ Vũ Hữu Định - Nhạc P Duy 1970 - Ca sĩ Vũ Khanh <<<<<<

Tuyển Tập Thuyền Xa Bến Đỗ | Phi Nhung Official  <<<<<<

Sông Quê - Thái Châu - Phi Nhung    <<<<<<

Tuyển Tập Danh Ca Hương Lan & Thái Châu - Liên Khúc Bông Điên Điển, Giọng Ca Dĩ Vãng <<<<<<

Trịnh Công Sơn - TIẾN THOÁI LƯỠNG NAN      <<<<<<

PBN137 | Tâm Đoan - Chiều Mưa Phi Trường<<<<<<

MẸ TÔI - Sáng tác: Trần Tiến - Ca sĩ: Võ Hạ Trâm    <<<<<<

Nhạc NGƯỜI DI TẢN BUỒN - Nam Lộc - Hằng Nga - 29/4/2024   <<<<<<

SaiGon Vinh Biet - Ngoc Lan  <<<<<<

PBN 57 | Khánh Hà - Cho Em Ngày Nắng Xanh<<<<<<

Nhạc KINH KHỔ - Ns Trầm Tử Thiêng - Ca sĩ Y Phương & Diễm Liên - 4-2022   <<<<<<

Nhạc SẮC MÀU - Trần Tiến - Thiên Kim - 07/2013  <<<<<<

Đường Thương Khó - Via Dolorosa   <<<<<<

Nhạc TÌNH CA QUÊ HƯƠNG - DuyKhánh - ThanhThúy - 07-2017  <<<<<<

Nhạc: NHỚ QUÊ HƯƠNG - PHẠM NGỮ - THẾ SƠN - 02-2021  <<<<<<

Khánh Ly Đêm Chôn Dầu Vượt Biển  <<<<<<

Chiều Tây Đô - Hoàng Thục Linh   <<<<<<

Bài hát: Ly rượu mừng - Phạm Đình Chương - Ban hợp ca Thăng Long   <<<<<<

LK Đón Xuân Giáp Thìn 2024 Hay Nhất - Nhạc Xuân Xưa Tuyển Chọn Hay Nhất 2024 Không Quảng Cáo    <<<<<<

LK XUÂN ĐÃ VỀ, XUÂN KHÚC, HÁT MỪNG XUÂN...NHẠC XUÂN XƯA HAY NHẤT MỌI THỜI ĐẠI - TOÀN BÀI HAY  <<<<<<

Xuân Này Con Về Mẹ Ở Đâu, Mùa Xuân Của Mẹ ..Liên Khúc Rumba Hải Ngoại Vượt Thời Gian, Đắm Say Thế Hệ <<<<<<

Xuân Này Con Không Về - Duy Khánh   <<<<<<

Nhạc Xuân 2024 Remix - Mở Nghe Đón Giao Thừa Đêm 30  <<<<<<

Chuyện Ngày Cuối Năm - Quang Lập   <<<<<<

Đêm Thánh Vô Cùng - Nhạc Thánh Ca Mừng Chúa Giáng Sinh | PBN Collection  <<<<<<

Đêm Đông - Tình Ca Giáng Sinh Lãng Mạn | PBN Collection    <<<<<<

Nhạc TÌNH KHÚC MÙA ĐÔNG (TIẾC THU) - Thanh Trang - Ngọc Lan - 2023  <<<<<<

Ca Khúc "Hai Mùa Noel" Và Câu Chuyện Có Thật Gần 50 Năm Trước 

Ca khúc “Hai mùa Noel” của nhạc sĩ Đài Phương Trang là mộttình khúc được lồng vào không gian Giáng sinh và trở thành một bài hát quenthuộc với mọi người. Và đó không chỉ là bài hát…

Nhạc sĩ Đài Phương Trang, tác giả củanhiều bản nhạc vàng nổi tiếng, trong đó có bài Hai mùa Noel rấtquen thuộc với công chúng mỗi mùa Giáng Sinh về. Ông đã kể về hoài niệm của mộtmùa Noel cách đây 45 năm.

Từ một sự tình cờ

Đài Phương Trang kể: “Từ xưa đến nay,người dân Sài Gòn vẫn giữ nét văn hóa là cứ vào mỗi dịp Noel, dù là lương haygiáo đều đổ ra đường vào đúng đêm 24.12 để đón mừng Giáng sinh và xem đây làmột lễ hội chung của khắp hành tinh.

Tôi nhớ đêm Noel năm 1972, tôi hòa vàodòng người đi dự lễ ở Vương cung Thánh đường Sài Gòn (nhà thờ Đức Bà), vàokhoảng 9 giờ đêm. Đến nơi, tôi thấy một thanh niên trang phục lịch sự đứng bênmột gốc cây, có vẻ đang ngóng đợi ai đó. Trong khi mọi người đều tiến về phíagiáo đường thì người thanh niên ấy vẫn mãi đứng đấy, mắt nhìn bốn phía, gươngmặt lộ vẻ lo âu, thỉnh thoảng xem đồng hồ… Hình ảnh đó cứ ám ảnh trong tôi. Rồikhi tan lễ vào lúc nửa đêm, đoàn người lũ lượt ra về, tôi để ý và rất ngạcnhiên khi thấy người thanh niên vẫn còn đứng ở chỗ cũ với vẻ bồn chồn, buồn bã.Tôi đi ngang qua và khẽ nhìn khuôn mặt người ấy, lòng thầm cám cảnh cho mộtngười mãi đợi chờ mà người kia không hiểu vì sao lại không đến chỗ hẹn?”.

Theo lời nhạc sĩ thì mùa Noel năm sau(1973), nhạc sĩ Nguyễn Văn Đông lúc đó là chủ Hãng đĩa Continental có đề nghịông viết một ca khúc về Noel. Nhạc sĩ Đài Phương Trang nhớ lại hình ảnh nămtrước và cảm xúc cũ lại ào ạt hiện về. Chỉ trong vòng 2 tiếng đồng hồ ông đãhoàn thành ca khúc Hai mùa Noel. Bài hát này được ca sĩ Anh Khoathu âm đầu tiên và được phát hành vào dịp Noel năm 1973.

Gặp lại người trong nhạc phẩm

Hơn 40 năm, nhạc sĩ vẫn nhớ rõ: “Khôngngờ chỉ sau 2 tuần phát hành ca khúc, tôi nhận được bức thư của người tênThanh, thư ký của một hãng in tư nhân. Trong thư, Thanh tự nhận mình là ngườithanh niên trong ca khúc Hai mùa Noel và ngỏ lời cảm ơn tôi đãviết lên nỗi lòng của mình. Thanh cho biết nhờ ca khúc này mà anh đã gặp và nốilại tình yêu với Duyên, người con gái đã không đến chỗ hẹn vào đêm Giáng sinhnăm 1972 vì một sự hiểu lầm. Tình yêu của họ ngỡ đã tan vỡ, nhưng nhờ bài hátvới những ca từ và hình ảnh về chàng trai cứ đứng chờ người yêu, mãi đến lúctan lễ mà vẫn chưa về đã gây xúc động cho Duyên. Cô cảm nhận được tình cảm chânthành của Thanh, bao nhiêu hờn trách, hiểu lầm vụt tan biến và họ đã nối lạimối duyên tình”.

Sau đó, nhạc sĩ có hẹn gặp Thanh và nhận ra đúng anh làngười thanh niên năm trước đã để lại trong trí ông một ấn tượng khó quên. Càngvui hơn vì khoảng 3 tháng sau ông nhận được thiệp hồng và đã đến dự lễ cưới củaThanh – Duyên.

“Tôi được thêm 2 người bạn mới. Nhưngsau ngày 30.4.1975 Thanh và Duyên không còn ở Sài Gòn nữa mà chuyển về quê tậnCần Thơ sinh sống. Bẵng đi một thời gian, khoảng 3 năm sau tôi nhận được tin vợchồng họ đã ra nước ngoài. Từ đó đến nay, đã gần 40 năm rồi, tôi không hề nhậnđược một tin tức nào về Thanh và Duyên. Không biết họ ở đâu? Mỗi năm vào mùaGiáng sinh, lòng tôi lại rộn lên những cảm xúc buồn vui khó tả. Vui vì cakhúc Hai mùa Noel qua mấy chục năm vẫn được công chúng hát lênđón mừng Giáng sinh. Buồn vì không biết hai người bạn có liên quan đến nội dungcủa ca khúc này, bây giờ trôi dạt đến phương trời nào? Nhưng dù bây giờ hai bạnấy ở bất cứ nơi đâu tôi vẫn luôn mong họ được an lành trong mỗi mùa Noel vàtrong cuộc sống hằng ngày. Qua đây, tôi cũng xin được gửi lời cảm ơn và tri ânđến các bạn yêu nhạc, dù qua mấy mươi năm nhưng cứ mỗi dịp đón Giáng sinh lạivẫn nhớ đến và hát lên ca khúc Hai mùa Noel đầy cảm xúc và nỗi niềm của tôi”,nhạc sĩ trầm ngâm nói.

Hà Đình Nguyên

(Nguồn: nhacxua.org)

Hai mùa Noel (Đài Phương Trang) - ca sĩ AnhKhoa (pre 1975):

https://www.youtube.com/watch?v=QLSsLbRPmF4

Đưa Em Tìm Động Hoa Vàng - Phạm Duy - Slide Show Huỳnh Chiếu Đẳng  

CHỜ ĐÔNG - TUYỆT PHẨM NHẠC VÀNG MỪNG GIÁNG SINH | PBN 112 SELECTION  <<<<<<

NẮNG CHIỀU -Lê Trọng Nguyễn -Kim Anh -HXT

<<<<<<

CHIẾC LÁ CUỐI CÙNG   <<<<<<

HOÀI CẢM    <<<<<<

MỘT CÕI ĐI VỀ   <<<<<<

NÓI VỚI MÙA THU   <<<<<<

GIỌT LỆ THIÊN THU   <<<<<<

LÁ RƠI BÊN THỀM  <<<<<<

Nhạc CÒN MỘT CHÚT GÌ ĐỂ NHỚ... - Thơ Vũ Hữu Định - Nhạc P Duy 1970 - Ca sĩ Vũ Khanh - 10/2023 <<<<<<

CHỈ VÌ MÊ NHẠC BOLERO

​

Tôi không biết hát nhưng thích nghe nhạc và thuộc cả một “kho tàng” nhạc đủ loại của nhiều tác giả như Phạm Duy, Văn Phụng, Hoàng Trọng, Trịnh Công Sơn…( còn nhiều nữa, không thể kể hết) và đặc biệt tôi cũng mê dòng nhạc Bolero.

​

Tuổi lên 10 chẳng biết gì thế mà tôi đã biết yêu nhạc Bolero rồi. Bản nhạc đầu tiên tôi thích là “Mấy độ Thu về”. Hôm theo bố mẹ đến nhà người bác chơi ở Thị Nghè, trước khi đi vào con hẻm nhà bác, tôi thấy một tiệm sách báo ngay vỉa hè để một kệ gỗ kẹp những tờ bản nhạc, thế là trong lúc người lớn mải chuyện trò tôi xin tiền mẹ và đi ra tiệm sách báo ở ngoài đường để tìm mua bài hát “Mấy độ Thu về” và còn ngắm nghía lật xem những bài hát khác, tôi không hiểu nhạc, chẳng quan tâm đến những nốt nhạc cao thấp trên những dòng kẻ ấy là gì mà chỉ đọc lời, hết bài này đến bài kia và ước gì có nhiều tiền thì sẽ mua thêm nhiều bài hát nữa cho đến khi mấy chị con bác phải chạy ra ngoài ngõ tìm tôi vì tưởng tôi đi lạc.

Thời đó chưa có ti vi chỉ có radio mà sức lan truyền âm nhạc đến với thính giả cũng thật mãnh liệt. Tôi …già trước tuổi, không biết, không thuộc một bản nhạc thiếu nhi nào mà nhạc tình cảm Bolero đi thẳng vào tim tôi từ lúc bé .

Hàng xóm cách nhà tôi một con hẻm có mẹ con anh Ngâu, nhà chỉ có hai mẹ con. Anh Ngâu lớn hơn tôi đúng một con giáp, tôi gọi anh bằng “Chú” vì anh Ngâu bằng tuổi chú ruột của tôi chứ tôi chưa biết đến bài hát “Đừng gọi anh bằng Chú”.

Là hàng xóm từ lâu nhưng năm 15 tuổi tôi mơí phát giác ra chú Ngâu biết đàn biết hát nhờ một hôm đi qua nhà chú chợt nghe tiếng đàn vọng ra một điệu nhạc quen quen :” Đường về đêm nay vắng tanh. Dạt dào hạt mưa rớt nhanh …” tôi thấy chú Ngâu ngồi bên chiếc bàn con cạnh khung cửa sổ, dáng chú gầy gầy với mái tóc lòa xòa đang cắm cúi với cây đàn. Tôi đẩy cánh cổng thấp bằng gỗ, hấp tấp bước vào nhà đến bên chú ngạc nhiên và mừng rỡ:

- Cháu không ngờ chú Ngâu đàn hát hay thế. Xong bản “kiếp nghèo” chú đàn cho cháu nghe bài “Mấy độ Thu về” đi.

Chú Ngâu cũng ngạc nhiên vì tôi xông vào nhà bất ngờ, nhưng chú vẫn nhớ ra và bảo tôi:

- Cháu ra khép cổng lại kẻo chó vào nhà chú, con chó con nhà bác Tài đối diện hay lẻn sang nhà chú ăn vụng lắm.

​

Tôi thật đoảng tự nhiên vào nhà người ta mà còn quên đóng cổng. Khi tôi trở vào chú Ngân từ chối:

- Chú không có bản nhạc ấy nên không đàn hát được.

Thế là tôi chạy về nhà lấy tờ nhạc “Mấy độ Thu về” mua đã mấy năm nay mà tôi vẫn giữ gìn cất làm kỷ niệm, thỉnh thoảng mang ra hát một mình và đưa cho chú Ngâu rồi ngồi nghe chú đàn hát say sưa. Tiếng đàn  guitar réo rắt êm đềm và tiếng chú hát trầm ấm rất hay.

Nhà có bài nhạc nào tôi lần lượt mang sang đưa cho chú Ngâu đàn hát cho tôi nghe mà không biết chán. Nhưng chú Ngâu đã chán:

- Cháu à, chú còn phải đi làm chứ có rảnh ở nhà đâu mà đàn hát cho cháu nghe chơi hết bài này đến bài kia, mà cháu lại tốn tiền mua nhạc nữa. Đài phát thanh Sài Gòn có mục “Tân Nhạc Yêu Cầu”, cháu tha hồ yêu cầu bản nhạc nào mình muốn.

Tôi thích quá hỏi chú cách gởi thư về tiết mục nhạc yêu cầu này. Đến bây giờ tôi mới biết chú Ngâu làm việc ở đài phát thanh Sài Gòn, xưa nay hàng ngày tôi vẫn thấy chú Ngâu đi làm bằng chiếc xe mobylette rồi tiến tới chiếc xe Honda cũ mèm mua lại của ai, nhưng tôi không biết chú làm gì ở đâu. Chắc thấy tôi mê nghe nhạc quá chú Ngâu thông cảm “giúp đỡ”:

- Cháu muốn yêu cầu bài hát nào đưa chú khỏi phải tốn tiền tem thư,  bạn chú làm ở phần này sẽ “ưu tiên” sớm cho cháu.

Thế là tôi yêu cầu liên tiếp mấy bài hát ruột: Mấy độ Thu về, Giòng An Giang, Nhớ Bến Đà Giang, Lối về Xóm nhỏ, Trăng rụng xuống cầu. Bài nào cũng ghi “Thân tặng chú Ngâu” ngầm để trả công chú đã đưa thư tôi đến mục nhạc yêu cầu này. Lần đầu tiên tôi nghe từ đài radio đọc tên Nguyễn Thị Bông yêu cầu bài hát này để tặng chú Ngâu tôi đã sung sướng vui mừng như trúng sổ số.

Tuần nào tôi cũng có những bài hát để yêu cầu và chờ đợi nghe, chờ đợi tên tôi được đọc lên cùng với lời tặng tên chú.

Tôi lớn thêm 1 tuổi tôi càng yêu thêm nhiều bản nhạc Bolero. Thời chinh chiến tôi  yêu những bài tình ca về người lính và những bản nhạc tình yêu đôi lứa mơ mộng , lãng mạn. Chưa yêu ai, chưa thất tình mà tôi đã u sầu với: Tình yêu trả lại trăng sao, Sao chưa thấy hồi âm, Lẻ bóng…. Tôi vẫn đưa tận tay chú Ngâu lá thư gởi cho mục “Tân nhạc yêu cầu” của đài phát thanh Sài Gòn, như thói quen thường lệ bấy lâu nay, bài nào dù nhạc lính hay nhạc tình yêu tôi cũng ghi tặng chú Ngâu vì ngoài chú ra tôi chẳng biết tặng ai. Nhưng hình như chú Ngâu có vẻ ngại ngùng chú nhắc nhở tôi:

- Từ giờ đừng ghi tên chú trong bản nhạc cháu yêu cầu nữa .

Tôi cụt hứng và không hiểu tại sao hơn một năm nay tôi vẫn ghi tặng chú mà bây giờ chú mới lên tiếng chối từ? tôi có làm gì sai không? Có làm chú buồn gì không?

Người ta yêu cầu nhạc ai cũng ghi lời tặng người yêu hoặc bạn bè, tôi cũng thế, tôi xem chú Ngâu vừa là tình hàng xóm vừa là tình chú cháu. Bây giờ chú không thích thì tôi sẽ tìm cách khác để tặng vậy.

Tôi liền nghĩ ra cách, vẫn yêu cầu những bài hát Bolero trữ tình và với lời ghi tặng mơ hồ là “ Cho một người anh trong mộng” hay “Gởi tặng anh dấu tên” cho thêm phần lãng mạn, cho giống người ta, cho lửng lơ bí mật chứ người anh ấy, người trong mộng ấy tôi nào có.

Thế mà vẫn không yên, chú lại nhắc nhở:

- Cháu mê nhạc thì không sao nhưng ghi lời tặng …chỉ làm khổ người ta.

Tôi vẫn chẳng hiểu sao chú bỗng khó tính thế, ít lâu sau chú bảo tôi:

- Bạn chú không còn phụ trách mục “Tân Nhạc yêu cầu” nữa. Từ giờ trở đi cháu gởi thư thẳng tới đài phát thanh Sài Gòn.

Chắc chú bận không muốn đưa thư giùm tôi nên nói thế,  lúc này tôi đã 16 tuổi, viết vài dòng thư, ghi địa chỉ, dán một con tem gởi đi quá dễ dàng, tôi  không làm phiền chú Ngâu nữa.

Nhưng một hôm tôi đi qua nhà chú lại thấy chú ngồi đàn bên khung cửa sổ, với mái tóc lòa xòa ấy. với dáng dấp gầy gầy ấy, bài hát mà tôi đang yêu thích: “Ai cho tôi tình yêu”, tôi lặng người đứng yên ngoài cổng, đến câu cao trào tha thiết lâm ly: “ Nhưng biết chỉ là mơ, nên lòng nức nở…” tôi  mở cổng xồng xộc vào nhà làm chú Ngâu bừng tỉnh giật mình vì bị phá vỡ phút giây đang thăng hoa cảm hứng với bài hát. Thấy mặt chú ngơ ngẩn tôi vội trấn an chú:

- Cháu đã đóng cổng rào, con chó nhà bác Tài không vào được đâu.

Chú Ngâu gắt nhẹ:

- Cháu vào đây làm gì?

Tôi trả lời dõng dạc như một điều đương nhiên:

- Vào nghe chú hát. Chú hát nốt bài “Ai cho tôi tình yêu” đi. Đến câu “ Thương còn đi, yêu thì chưa đến. Tên gọi tên tình chưa đổ bến, nẻo mô mà tìm”

Chú Ngâu bỗng nghiêm trang:

- Chú hết hứng hát rồi, cháu về đi. Lần sau đừng tự tiện vào nhà chú nữa.

Rõ ràng là chú Ngâu đuổi tôi. Tôi có làm gì lỗi đâu? Tôi vẫn từng vào nhà chú như thế này mà, chú vẫn từng đàn hát cho tôi nghe mà. Tôi ấm ức vì bài ca dang dở, vùng vằng bước nhanh ra cửa, cố tình mở toang cánh cổng và cầu mong con chó nhà bác Tài chạy sang để trả thù chú Ngâu.

…………………..

Tôi lấy chồng, rời xa xóm. Hai năm sau gia đình cha mẹ tôi cũng rời xa xóm, dọn lên ở vùng Khánh Hội.

Khi tôi có dịp về thăm xóm cũ, nhà chú Ngâu đã đổi chủ, chủ mới xây nhà hai tầng, làm hàng rào song sắt cao hơn hàng rào gỗ thấp ngày xưa.

Tôi hỏi thăm bác hàng xóm thân quen thì được biết chú Ngâu lấy vợ muộn màng lúc ngoài 40 tuổi dù có vài mai mối, ai cũng tưởng chú ấy tuổi vừa già vừa xấu nhà lại nghèo mà kén chọn  nhưng hóa ra chú Ngâu thất tình. Mãi sau mới chịu lấy vợ.

Tôi mỉm cười:

- Bác đùa chứ? Ngày xưa cháu thấy chú ấy rất yêu đời lúc nào cũng đàn hát bên song cửa.

Bác hàng xóm quả quyết:

- Thì bởi yêu đàn yêu hát và yêu cả người con gái nào đó cũng thích nhạc như mình nhưng mặc cảm chênh lệch tuổi tác, nhà lại nghèo rớt mồng tơi nên chẳng bao giờ dám ngỏ lời, đành ôm mối tình câm. Chính bà mẹ kể tôi nghe thế đấy.

Tôi bàng hoàng. Không lẽ ngày ấy chú Ngâu đã yêu tôi?! Sao ngày ấy tôi không đọc trong đôi mắt buồn buồn của chú, không lắng nghe trong giọng nói ngại ngùng của chú đã ẩn chứa những gì?

Tôi đã vô tình và ngây thơ đi vào cuộc đời chú, thân mật gần gũi, từ tình hàng xóm chú đã nảy nở tình yêu và biết đâu chú ngộ nhận tưởng rằng tôi cũng có cảm tình với chú qua những lần đến nhà nghe chú đàn hát và qua những lời tôi tặng nhạc yêu cầu. Chỉ vì mê Bolero mà tôi là người có tội, đã cho chú Ngâu một tình yêu vô vọng.

Dưới mắt tôi chú Ngâu chưa bao giờ xấu, tôi thích dáng vẻ nghệ sĩ của chú khi ôm đàn cất tiếng hát, tâm hồn chú trẻ trung đầy năng lượng. Nhưng chú Ngâu ơi, xin lỗi chú, cháu không hề yêu chú.

Tôi đi qua căn nhà chú Ngâu lần nữa. Bỗng ước rằng căn nhà này vẫn là căn nhà năm cũ với tôi tuổi 16 mới lớn và với chú Ngâu 28 tuổi.  Chú Ngâu đang ôm đàn hát bên khung cửa sổ, tôi sẽ đẩy cánh cổng rào thấp bước vào nhà, nhất định tôi sẽ bắt chú hát hết bài “Ai cho tôi tình yêu” mà hôm ấy chú đã mặc cảm ngại ngùng chối từ và đuổi tôi về. Chú sẽ hát với cả nỗi niềm và tôi sẽ hiểu, sẽ bâng khuâng xúc động. Xúc động vì tình yêu chú dành cho tôi, vì ân hận đã làm trái tim chú bị thương.

Từ bé đến lớn tôi đã yêu dòng nhạc Bolero và tôi sẽ yêu đến hết cuộc đời những bài hát tình cảm quê hương, tình đời, những bài hát sầu thương bao chuyện tình hợp tan, chuyện tình đơn phương không trọn vẹn của muôn triệu người trên thế gian này trong đó có chú Ngâu hàng xóm của tôi.

Nguyễn Thị Thanh Dương

VĨNH BIỆT Nhạc Sỹ QUỐC DŨNG Người Nhạc Sỹ Tài Hoa (1951 - 2023)    <<<<<<

HOÀN CẢNH SÁNG TÁC NHỮNG CA KHÚC BẤT HỦ CỦA NHẠC SĨ CUNG TIẾN: HOÀI CẢM, THU VÀNG, HƯƠNG XƯA   <<<<<<

“THU QUYẾN RŨ” (ĐOÀN CHUẨN & TỪLINH) – MÙA THU CỦA NHỮNG ƯỚC MƠ, HY VỌNG & NHỮNG HOÀI NIỆM NGỌT NGÀO <<<<<<

HOÀN CẢNH SÁNGTÁC VÀ Ý NGHĨA CỦA CAKHÚC SƠN NỮ CA – “SƠN NỮ ƠI, HOÀNG HÔN XUỐNG DẦN ĐỢI CHỜ AI ĐÂY?”  <<<<<<

HOÀNCẢNH SÁNGTÁC VÀ CẢM NHẬN VỀ CA KHÚC “THU, HÁT CHO NGƯỜI” -MÙA THU NÀO CHO NGƯỜI VỀ THĂM BẾN XƯA? <<<<<<

Nghệ Sĩ Tùng Lâm: Danh Hài Cuối Cùng Của Miền Nam Yêu Dấu

ThángTám 2023, nghe tin nghệ sĩ Tùng Lâm lại đau. Từ 10 năm nay, các chứng bệnhtrong người của ông cứ thay nhau làm khó tuổi già khiến nghệ sĩ lẫy lừng từnglàm cho Việt Nam cười ngả nghiêng giờ đây không thể nở nổi một nụ cười. Ông cứim lặng gượng chịu những cơn đau ập đến qua từng ngụm nước. Saigon Nhỏ vừa cócuộc viếng thăm và chia sẻ với gia đình trong ngôi nhà nhỏ ở đường Ngô TùngChâu (nay là đường Nguyễn Văn Đậu), quận Phú Nhuận.

Nămsau, theo đúng trên khai sanh, nghệ sĩ Tùng Lâm bước vào tuổi 90, và là danhhài cuối cùng trong những gương mặt tài danh của nền sân khấu-kịch nghệ ViệtNam Cộng Hòa còn sót lại. Những tên tuổi, và là bạn bè thân thiết với ông, nhưKhả Năng, Phi Thoàn, Xuân Phát, La Thoại Tân… đều đã rời trần thế ra đi từ lâu.

Cólần, lúc còn khỏe, nhắc về những người bạn và thời oanh liệt trên sân khấu, nghệsĩ Tùng Lâm nói trong giọt nước mắt chực rớt xuống “Mấy người đó bỏ tui đi hết rồi. Có lúc ngủ nằm mơ thấy họngồi với nhau cười nói, rồi quay qua hỏi tôi là ‘sao lâu quá chưa thấy lênđây?’, tôi giật mình ngồi dậy mà bần thần, vì không biết lúc nào đến lượtmình”.

Nghệsĩ Tùng Lâm sinh Tháng Ba 1934 tại Sài Gòn, trên giấy khai sinh lúc đó còn ghilà Liên Bang Đông Dương. Ông gốc người Hoa, tên thật là Lâm Ngươn Phẩm. Tuy làngười Hoa truyền đời, nhưng đến đời ông, thì không còn biết đọc, biết nóitiếng Hoa nữa, và yêu thương Sài Gòn như quê hương duy nhất của mình.

Giađình nghệ sĩ Tùng Lâm là dòng dõi trọng chữ nghĩa. Tất cả 10 anh chị em của ôngđều được đi học và khuyến khích làm người trí thức. Ba của ông làm nghề luật sưvà nghiêm khắc trong việc giáo dục con cái. Dòng họ Lâm Ngươn tỏa đi khắp nơisau năm 1975, trong đó có người chú là ông Lâm Ngươn Tánh (1928-2018) là Thiếutướng Hải quân của Quân lực Việt Nam Cộng Hòa. Ông Tánh cũng là người tham giacuộc hải chiến Hoàng Sa chống Trung Cộng trên cương vị Phó Tư lệnh Hải quânkiêm Tư lệnh chiến dịch.

Dogia đình nề nếp nên thú ham mê sân khấu từ nhỏ của ông Tùng Lâm bị ba ông cấmtiệt, không cho tập tuồng diễn trò. Chỉ có anh chị là thương, giấu ba, để đứaem út ca hát. Thậm chí người chị thứ chín còn bí mật rèn luyện ông đánh đànmandolin, mà người cha sau này bất ngờ khi thấy ông cầm đờn biểu diễn.

Năm1948, thấy có cuộc thi hát của Đài Pháp Á, tuyển lựa giọng ca thiếu niên, ôngTùng Lâm quyết đi thi và được anh chị theo bí mật cổ vũ. Sau khi đoạt giải nhấtvới bài An Phú Đông, ôngdè dặt báo tin cho ba mình biết. Mới đầu người cha giận định đánh đòn vì thấycon cứ đi theo nghề đờn ca hát xướng, nhưng rồi khi biết ông Tùng Lâm đoạt giảinhất thì đành thở dài, cho theo số phận. Bà Thu Trang, người vợ sau này của ôngkể rằng, chỉ từ khi đoạt giải thi hát, ông mới chính thức tập hát, tập trình diễnở nhà, chứ trước đó, toàn trốn ra đồng để tập hát, sợ bị la.

Tớinăm 1952, ông lại chiếm giải nhất trong cuộc thi tuyển ca sĩ cho Đài SàiGòn với bài Tiếngdân chài của tác giả Phạm Đình Chương. Từ đó, ông mới chọnnghệ danh là Tùng Lâm.

Ítai biết là nghệ sĩ Tùng Lâm từng có ban tam ca, cùng với nghệ sĩ Vân Hùng và nhạcsĩ Lam Phương. Ông Lam Phương lúc đó tập tành sáng tác nhưng chưa ra mắt tác phẩmmà chỉ nhập cuộc sân khấu bằng trình diễn. Cả ba ông hát cũng ăn khách, nhưngông Tùng Lâm nhìn lại mình, nhận ra rằng với vóc dáng không cao ráo và cũngkhông đẹp trai như các tài tử lúc bấy giờ nên ông nghĩ mình cần tìm ra một conđường riêng và cuối cùng xin nghỉ.

Từđó, sự nghiệp của danh hài có chiều cao chưa tới 1m55, nhỏ con, lanh lợi và cólối diễn xuất duyên dáng với cái môi trề bắt đầu cuộc chinh phục khán giả miềnNam. Bằng sáng tạo, với các câu chuyện thú vị hài hước của thể loại StandupComedy, pha trộn một số tiểu xảo sân khấu, cái tên Tùng Lâm rực sáng ở các sânkhấu miền Nam. Đến giữa năm 1958, trong một đại nhạc hội có tên “Minh tinh –Quái kiệt” tổ chức trong khuôn viên Dinh toàn quyền Norodom, nghệ sĩ Tùng Lâmđược chính thức quảng cáo với biệt hiệu Tiểuquái kiệt Tùng Lâm.

Tạisao là Tiểu quái kiệt? Theo lời nghệ sĩ Tùng Lâm, quái kiệt thật sự của sân khấuViệt Nam, có thể nói cho đến bây giờ, chỉ có duy nhất là nghệ sĩ Trần Văn Trạch(1924-1994), em của nhạc sĩ Trần Văn Khê (1921-2015). Giai đoạn thuở nhỏ lúccòn lang thang ở các gánh hát, ông có đi theo học nghề nghệ sĩ Trần Văn Trạch.Ông học được từ ông thầy này rất nhiều ngón nghề. Sự nghiệp phát triển mãi đếnvề sau vẫn có nhiều thứ ông rút tỉa từ những bài diễn của nghệ sĩ Trần Văn Trạch.Đặc biệt trong loạt chương trình TiếuVương Hội phát trên truyền hình và ghi âm, những kiểu gây cười bằngcách bắt chước các loại âm thanh, tiếng động cũng từ ông thầy Trần Văn Trạch.

(file photo)

Làngười luôn có nhiều sáng kiến trình diễn, nghệ sĩ Tùng Lâm đứng ra tổ chức cácđại hội tiếu lâm hài hước (theo cách nói của ông), quy tụ nhiều cây hài hàng đầuViệt Nam cùng tham gia, tạo ra cơn sốt với khán giả. Đi cùng sự phát triển xã hộidân chủ ở Việt Nam từ thời Đệ nhất sang Đệ nhị Cộng Hòa, các tiết mục biểu diễncủa nghệ sĩ Tùng Lâm ngày càng đi vào đời sống với các câu chuyện, ngôn từ châmbiếm xã hội, phê phán đời sống. Không chỉ sân khấu, vào lúc truyền hình ở miềnNam phát triển, nghệ sĩ Tùng Lâm được mời tổ chức các tiết mục trình diễn thườngxuyên trên đài, ghi âm kịch hài, đóng phim, đi biểu diễn ca nhạc… Gần như lĩnhvực nào ông cũng tham gia và được tán thưởng.

“Thờiđó, ổng làm ra tiền ghê lắm. Sau mỗi lần đi diễn, hay đóng phim là ôm bao tiềnvề đổ vô tủ gạc-măng-rê (garde-manger), không đếm nổi. Rồi đi chơi hay đánhbài, ông cứ xách cái Samsonite, ém tiền vô cho chặt rồi mang đi”. Bà Trang kể,“Thời đó đâu có ai nghĩ sẽ tới ngày 30 Tháng Tư, nên có tiền thì cứ xài thôi”.

Trongthời kỳ miền Nam sản xuất phim màu và màn ảnh đại vĩ tuyến, nghệ sĩ Tùng Lâmtham gia cùng các bạn diễn Khả Năng, Thanh Việt và La Thoại Tân trong bộ phim Tứ quái Sài Gòn. Đây là mộttrong những bộ phim được báo chí Philippines, Nhật Bản, Hong Kong nhắc tới nhưmột hiện tượng. Theo tâm tình của Châu Tinh Trì, vào lúc thực hiện phim Đội bóng Thiếu Lâm (2001),các “miếng” diễn hài của các danh hài Việt trong phim này được Châu Tinh Trìnghiên cứu rất kỹ, đặc biệt là kiểu diễn của nghệ sĩ Tùng Lâm, để áp dụng trongtrường đoạn trên sân bóng.

30Tháng Tư 1975 là cột mốc khó quên với tất cả nghệ sĩ miền Nam. Với ông TùngLâm, đó cũng là lúc ông không thể tự nhiên lên sân khấu được. Dù được miễn quândịch Việt Nam Cộng Hòa do một lần đi diễn thời thanh niên, ông bị xe quẹt làmgãy tay, nhưng không có nghĩa là ông thoát khỏi danh sách lớp văn nghệ sĩ cần bịkiểm soát. Bạn thân của ông, danh hài Thanh Hoài, làm nhân viên Cục Xây dựngNông thôn – một cơ quan mà chính quyền mới vô cùng không thích – bị ngừng diễnhoàn toàn, cho đến khi qua đời vào năm 2014 ở Sài Gòn. Lý do là kịch bản hàikhi lên sân khấu, khó kiểm soát hơn ca nhạc hay văn chương, và hơn nữa, hàiluôn rơi vào tình huống bị xét nét bởi ngụ ngôn và các câu ẩn dụ. Xã hội lúc đócăng thẳng và không biết đùa.

Nghệ sĩ Tùng Lâm, thờibiểu diễn sau 1975 (file photo)

Nhờngười quen giới thiệu, từ năm 1983, ông về miền Tây, Hậu Giang để tham gia vàođoàn trình diễn của tỉnh. Thấy ông giỏi quản lý, quen biết nghệ sĩ và biết tổchức chương trình, phía đoàn hát giao cho ông chức Phó đoàn, tức làm hết mọi việc,thay cho lãnh đạo. “Hầu hếtnghệ sĩ cũ (trước năm 1975) phải chịu thôi. Mình đã nhất định theo nghề thì dùlà cực khổ cách mấy cũng phải vượt qua”, ông Tùng Lâm nói. Ông chọnvề quê vì ít bị rầy rà, và ngoài đi diễn thì còn được đoàn hát cho ăn cơm ngàyhai bữa, đỡ cực hơn rất nhiều người. Cũng nhờ ẩn nhẫn mà nghệ sĩ Tùng Lâm sốngđược với nghề hơn mười năm, và gặp người vợ thứ hai của mình là diễn viên ThuTrang trong đoàn (người vợ đầu của ông là nghệ sĩ Bạch Lan Thanh, hiện vẫn còn ởSài Gòn).

Nghệsĩ Tùng Lâm là người không muốn rời xa quê hương. Ông thương Sài Gòn từ nhữngngày lang thang tập hát đớt đát cho đến lúc đã là một nghệ sĩ thượng thừa củamiền Nam, và ngay cả lúc đau yếu hiện nay. Ông không muốn rời xa, ngay tronggiai đoạn đời mình khó khăn nhất. “Nếuchết thì tôi muốn được chết ở quê hương Việt Nam”, ông có lần tâmtình vậy.

BàTrang kể khi ở miền Tây, nhiều người hâm mộ thấy ông cực quá nên đề nghị choghép đi chung vượt biên mà không cần tiền bạc gì hết nhưng ông trằn trọc rồi từchối. Có lúc, ông nói sợ mình đi không gặp được đứa con gái trong lúc còn giađình với nghệ sĩ Bạch Lan Thanh, có lúc ông tin đời sẽ phải có lúc đổi thay…nhưng chung quy, điều giữ ông lại, là ông sợ cô đơn và phải lìa xa nơi ông đãsinh ra.

Bà Trang và con gái chămsóc hàng ngày cho ông Tùng Lâm (ảnh: Tuấn Khanh)

Trongthời gian đi Mỹ diễn tái ngộ bà con, tôi có đến viếng mộ nhạc sĩ Hoàng Thi Thơ,thấy ông ấy nằm đó cô đơn quá, lạc lõng quá. Tôi cũng đã đến thăm người bạn diễnthân thiết năm xưa, danh hài La Thoại Tân, ở viện dưỡng lão. Khi trở về ViệtNam, đọc báo biết tin La Thoại Tân qua đời. Tội quá! (ông khóc…). Tứ quái Sài Gòn: Khả Năng, Thanh Việt,La Thoại Tân chết hết rồi… Chị Túy Hoa, Phi Thoàn cũng “đi” rồi chỉ còn lại một“thằng quái” này, ông lại khóc khi nhắc đến.

Đầuthập niên 1990, đời sống ở Việt Nam có cởi mở hơn. Nghệ sĩ Tùng Lâm quay lạiSài Gòn và cộng tác với một số hãng đĩa để ghi âm tiết mục hài, nhập cuộc đi diễnsân khấu cùng với những người cùng thời như quái kiệt harmonica Tòng Sơn, danhca Giang Tử… Ông được mời dựng nên một nhân vật hài mới, tương tự nhân vật Tư Ếchtrước năm 1975, đặt tên là Hai Nhái. Tuy nhiên, loạt ghi âm này cũng không bùngnổ được như các tiết mục ông đã sáng tạo trước 1975. Mệt mỏi và mất dần phươnghướng, nghệ sĩ Tùng Lâm buồn và khó khăn hơn trong ánh hào quang của mình.

Nghệ sĩ Tùng Lâm, ThángTám 2023 (ảnh: Tuấn Khanh)

Đếnnăm 2005, ông bị đột quỵ nặng và đành từ giã sân khấu. Ông nằm nhà, và thỉnhthoảng nghe bạn diễn thời xưa gọi điện thoại thăm hỏi, có người ở Việt Nam, cóngười ở Mỹ… Mọi thứ nuôi sống ông bằng kỷ niệm. Nghệ sĩ Kim Tuyến, người đưa sốđiện thoại, thúc hối Saigon Nhỏ nên ghé thăm ông. Đời người đi qua thăng trầm,đôi khi chỉ cần chút tình hôm nay đã là vui.

Nămsau, nghệ sĩ Tùng Lâm bước vào tuổi 90. Cây cổ thụ cuối cùng của tiếng cười sânkhấu miền Nam đang trút những chiếc lá cuối của cuộc đời tận hiến cho khán giảmiền Nam. Dành cho ông một lời hỏi thăm, cũng như làm sáng lại một góc di sản củavăn hóa miền Nam Việt Nam tự do, ắt cũng làm ấm lòng người nghệ sĩ đã rất hao gầy.Nếu được, xin hãy dành chút thời giờ để gọi qua số 0937 983 839, bà Thu Trang,hiền thê của ông, để góp thêm một lời chia sẻ cùng Saigon Nhỏ.

Tuấn Khanh

Nghệ sĩ Tùng Lâm: Danh hài cuối cùng của miền Nam yêu dấu (saigonnhonews.com)

CA KHÚC “THUYỀN VIỄN XỨ” (PHẠM DUY – HUYỀN CHI) – TIẾNG LÒNG CỦA NGƯỜI LY HƯƠNG  <<<<<<

HOÀN CẢNH SÁNG TÁC VÀ CẢM NHẬN VỀ CA KHÚC “TÌNH CA” (PHẠM DUY) – “TÔI YÊU TIẾNG NƯỚC TÔI…”<<<<<<

NHẠC SĨ CHUNG QUÂN VÀ HOÀN CẢNH SÁNG TÁC BÀI LÀNG TÔI: “LÀNG TÔI CÓ CÂY ĐA CAO NGẤT TỪNG XANH…<<<<<<

NHẠC SĨ VŨ HUYẾN VÀ CA KHÚC CÔ HÀNG NƯỚC THẬP NIÊN 1950   <<<<<<

Tình cờ gặp nhau - Thái Châu   <<<<<<

LA PALOMA, CÁNH BUỒM XA XƯA   <<<<<<

HOÀN CẢNH SÁNG TÁC “EM ĐẾN THĂM ANH MỘT CHIỀU MƯA” – TUYỆT PHẨM TRỮ TÌNH LÃNG MẠN CỦA THẬP NIÊN 1940  <<<<<<

PBN 74 | Như Quỳnh - Mưa Rừng  <<<<<<

PBN 31 | Nguyễn Hưng - Vết Thù Trên Lưng Ngựa Hoang (Ngọc Chánh, Phạm Duy)   <<<<<<

TRẦN CHÍ PHÚC- CÁM ƠN HOA KỲ THANK YOU AMERICA  <<<<<<

DÒNG SÔNG XANH   <<<<<<

BẾN GIANG ĐẦU   <<<<<<

MỘT CÕI ĐI VỀ   <<<<<<

Mười Địa Danh Nổi Tiếng Trong Âm Nạc Miền Nam 

Trong vài chục nămngắn ngủi, các nhạc sĩ thân thương của Miền Nam Tự Do đã dày công sáng tácnhiều bài hát để đời. Một số địa danh được nhắc nhở trang trọng qua những dòngnhạc lãng mạn trữ tình.  

Bài này xin nêu lênmười vùng đất quê hương để cùng nhớ lại trang sử “nhạc vàng” từng được ưachuộng mê say trước cũng như sau 1975. 

1. CẦU ÁI TỬ 

“Mẹ thương con ra cầuÁi Tử 

Vợ trông chồng lên núiVọng Phu”

Chiều chiều trông vềbiên khu 

Lòng căm hờn oán quânthù  

Mở đầu là hai câu cadao mà Nhạc Sĩ Duy Khánh nhắc lại trong bài Lối Về Đất Mẹ. 

“Chiều qua giã từ đấtMẹ mà đi 

Vì nghe tình quê tìnhnước đôi bề 

Nước chia hai đườngnước chưa về 

Trót thương cho ngườilỡ câu thề 

Lên đường từ ly, hỏilòng mình lưu luyến gì”. 

Vậy Ái Tử nằm ở đâu?Vì sao tác giã nói tới địa danh này?

Để lời lời câu hỏi đó,chúng ta hãy tham khảo wikipedia, lần giở lịch sử nước nhà giai đoạn TrịnhNguyễn phân tranh.

Năm 1527 Mạc Đăng Dungcướp ngôi Nhà Lê, Nguyễn Kim (1468 - 1545) cùng một số danh tưởng khác chạysang Ai Lao phù Lê diệt Mạc, lập nên Nhà Lê Trung Hưng (1533).

Vì quý mến tài năngTrịnh Kiểm nên Ông gả con gái Ngọc Bảo cho viên tướng này. 

Sau khi Ông mất, TrịnhKiểm lên nắm binh quyền, liền giết ngay anh vợ Nguyễn Uông. Người em còn lạiNguyễn Hoàng lo âu cho số phận mình. Thỉnh ý Trạng Trình Bỉnh Khiêm thì đượclời khuyên “Hoành Sơn nhất đái vạn đại dung thân”. Nghe xong Nguyễn Hoàng (1545- 1613) nhờ Chị xin anh rễ cho vào trấn Thuận Hóa năm 1558. Nơi dừng chân đầutiên là vùng đất hoang vu Ái Tử, Triệu Phong, Quảng Trị. Chúa Nguyễn đóng đô ởđây cho đến 1626 thì dời đi. 

Trong thời chiến tranhQuốc- Cọng, một dạo Hoa kỳ từng sử dụng Ái Tử làm căn cứ quân sự.

Mới nghe qua ai cũnghiểu ái tử là thương con. Nhưng vì sao Duy Khánh lại mượn câu ca dao để mở đầucho bài hát của mình?

Đây là chuyện kể củamột người gốc Quảng Trị: vào giai đoạn toàn dân kháng chiến chống Pháp (1945 -1954) có người chiến binh ôm mìn ngụy trang trôi theo đám lục bình bơi tới cầuÁi Tử đang thuộc quyền cai quản của Pháp với mưu toan giựt sập. Chẳng may viênlính gác cầu phát hiện bắn chết, có ngờ đâu đó là đứa con trai của mình.

Người Mẹ hay tin vộivã ba chân bốn cẳng chạy tới ôm xác kẻ lìa trần mà đau đớn tột cùng. Suốt mấytháng trời bà vẫn hay ra cầu Ái Tử vật vã kêu gào thương khóc con. Phải chăngcảnh tượng này làm động lòng nhạc sĩ miền Trung đa tình?

2. PHÁ TAM GIANG 

Năm 1972, Thi Sĩ TôThùy Yên cùng Nhạc Sĩ Trần Thiện Thanh viếng thăm vùng địa đầu giới tuyến. Bayngang phá Tam Giang thấy cảnh sông nước lửng lờ trong buổi chiều tà, chợt nhớSaigon đang bước vào mùa thi, Nhà Thơ dạt dào thi hứng làm bài thơ dài đưa choNhật Trường xem. Quá xúc động và đồng cảm với thi nhân, Trần Thiện Thanh phổthành bài Chiều Trên Phá Tam Giang để rồi nhận ngay vòng nguyệt quế. Thi Sĩ nổitiếng hơn mà Nhạc Sĩ cũng được hâm mộ nhiệt thành. Đã 50 năm trôi qua vẫn cònhằng triệu người khắp nơi ca hát xem như tâm sự của chính mình.

“Chiều trên phá TamGiang 

Anh chợt nhớ em

Nhớ ôi! Niềm nhớ! Ôiniềm nhớ 

Đến bất tận 

Em ơi! em ơi!” 

Phá Tam Giang rộng 50km² chạy dài từ Sông Ô Lâu tới Cầu Hai, ngang qua hai huyện Phong Điền và QuảngĐiền, Thừa Thiên, với độ sâu 2 - 4 m. Phá này được biết tiếng từ lâu với câu cadao: 

“Thương em anh cũngmuốn vô 

Sợ truông Nhà Hồ, sợphá Tam Giang”.

Xưa có gã thư sinh từxứ Nghệ vô kinh đô ứng thí. Khi ngang qua bến Sông Ô Lâu thì chàng phải lòng côlái đò duyên dáng dễ thương. Hai người thề non hẹn biển sau khi đỗ đạt sẽ cùngkết tóc xe tơ.

Chàng thi đậu côngthành danh toại, nàng ngày ngày ngóng trông tái hợp. Nhờ người nhắn gởi thìchàng mượn câu ca dao đó để thoái thác lời ước thề.

Về sau Nội Tán NguyễnKhoa Đăng (1690 - 1725) đã điều động dân phu đào bới mở rộng cửa phá cho nênsóng biển không còn. Nhờ vậy mà tai nạn giật thuyền bè giãm hẳn. 

“Phá Tam Giang ngàyrày đã cạn 

Truông Nhà Hồ Nội Tándẹp tan”.

Còn cô lái đò vẫn giữlòng chung thủy, mơ màng lặn lội băng rừng vượt núi kiếm tìm. 

“Đói lòng ăn nửa tráisim 

Uống lưng bát nước đitìm người thương”. 

Tới nơi mới hỡi ơichàng đã yên bề gia thất. Nàng choáng váng xây xẩm mặt mày. Cố lê lết trở vềquê cũ với nỗi niềm chua xót thở than: 

“Đi đường những láchcùng lau 

Những tràm với chổi bỏnhau sao đành”. 

Thế rồi không chịu nổinghịch cảnh bị phụ tình, lỡ bước sang ngang, nàng trầm mình theo giòng nước nơihai người từng tha thiết hẹn hò.

3. LẦU ÔNG HOÀNG

“Đường lên dốc đá nửađêm trăng tà nhớ câu chuyện xưa 

Lầu Ông Hoàng đó, thuởxưa chân Hàn Mặc Tử đã qua

Ánh trăng treo nghiêngnghiêng, bờ cát dài hoang vắng”. 

Đó là lời trong bài“Hàn Mặc Tử” của Trần Thiện Thanh.

Theo wikipedia, tòalâu đài này được công tước người Pháp vốn là cháu nội vua Louis xây cất năm1911 rộng 500 m² cách tháp Chàm Pôshanu vài trăm mét thờ công chúa người Chămvà cách thành phố Phan Thiết 7 km. Vua Bảo Đại từng mua lại Lầu này làm chỗnghỉ ngơi, thưởng ngoạn cảnh đẹp hoang dã nên thơ của bãi cát dài trắng xóacùng tiếng sóng rì rào với gió thổi vi vu từ đại dương.

Về sau người Pháp xâydựng nhiều đồn bót quanh khu vực nên không tránh khỏi chinh chiến điêu linh,danh thắng này trở nên đổ nát hoang tàn chẳng còn để lại dấu tích. Nhưng nơiđây từng là chốn hẹn hò của đôi tình nhân Hàn Mặc Tử (1912 - 1940) và Mộng Cầm(1917 - 2007) trong những năm 1936 - 1937. Ta hãy nghe Hàn thổn thức khắc khoảinhớ nhung thần tượng bẻ nhỏ tên Nghệ (Mộng Cầm) qua bài Muôn Năm Sầu Thảm: 

“Nghệ hỡi Nghệ muônnăm sầu thảm 

Nhớ thương còn một nắmxương thôi 

Thân tàn ma dại đi rồi 

Rầu rầu nước mắt bờibời ruột gan 

Thấy gió là ôm nganglấy gió

Tưởng chừng như trongđó có hương 

Của người mình nhớmình thương 

Nào hay gió tạt chẳngvương vấn gì 

Nhớ lắm nhớ như si nhưdại 

Nhớ quá nhiều mà bạihoại chân tay 

Nhớ hàm răng nhớ hàmrăng 

Mà ngày nào đó vẫnkhăn khít nhiều 

Dẫu đau đớn vì lời phụrãy 

Nhưng mà ta không lấylàm điều

Trăm năm vẫn một lòngyêu 

Và còn yêu nữa rấtnhiều em ơi!” 

Thêm nữa, hãy đọc bàiPhan Thiết! Phan Thiết! để nghe Hàn thở than rên xiết: 

“Rồi ngây dại nhờ thấttinh chỉ hướng 

Ta lang thang tìm tớichốn Lầu Trăng 

Lầu Ông Hoàng ngườithiên hạ đồn vang 

Nơi đã khóc đã yêuthương da diết 

Ôi trời ơi! là PhanThiết! Phan Thiết! 

Mà tang thương còn lạimãnh trăng rơi 

Ta đến nơi nàng ấyvắng lâu rồi 

Nghĩa là chết từ muôntrăng thế kỷ

Trăng vàng ngọc, trăngân tình, chưa phỉ 

Ta nhìn trăng khônxiết ngậm ngùi trăng 

Ta vãi vung thơ lêntận sông Hằng 

Thơ phép tắc bỗng kêulên thống thiết 

Hỡi Phan Thiết! PhanThiết 

Mi là nơi ta ôm hậnnghìn thu 

Mi là nơi ta sầu muộnngất ngư”. 

Nghe lời thơ tưởngchừng như không có ai đau thương vì tình hơn chàng thi nhân đoản mệnh. Có biếtđâu rằng trong một lúc nào đó song đôi với Mộng Cầm mà nhà thơ họ Hàn đã dịudàng thỏ thẻ như trong bài Đà Lạt Trăng Mờ: 

“Ai hãy làm thinh chớnói nhiều 

Để nghe dưới đáy nướchồ reo 

Để nghe tơ liễu runtrong gió 

Và để nghe trời giãinghĩa yêu”. 

Hiện nay khu vực LầuÔng Hoàng là địa điểm du lịch của tỉnh Phan Thiết.

4. ĐỒI THÔNG HAI MỘ

Cạnh Hồ Than Thở,Dalat có ngôi mộ đôi nằm hiu quạnh hoang vu trên đồi thông. Ngang qua đâymấy ai mà không khỏi chạnh lòng một nỗi u hoài. Trong tâm trạng đó, nhạc sĩHồng Vân đắm mình sáng tác bài ĐỒI THÔNG HAI MỘ kể lại cuộc tình bi thương aioán có một không hai trên cõi đời này.

Chàng tên Tâm, con nhàđịa chủ ở Gò Công. Đang theo học khóa Võ Bị Dalat thì gặp Thảo, con một giađình công chức. Hai người thầm yêu trộm nhớ và thường hẹn hò bên Hồ Than Thở.Mãn khóa ra trường, Tâm xin cưới Thảo nhưng bị cha mẹ từ chối vì vì không mônđăng hộ đối.

Buồn tình trắc trở,chàng xin ra tiền tuyến. Phần Thảo còn đau khổ hơn khi biết song thân người yêukhước từ và chàng vì phẩn chí mà tình nguyện xông pha ngoài biên ải. Tuy vậynàng luôn một lòng chung thủy đợi chờ, lấy niềm vui qua những giờ phút trôngngóng thư người tình từ nơi phương trời lửa đạn.

Bỗng một hôm có thưbáo về cái tin sét đánh ngang tai: Tâm vừa anh dũng hy sinh ngoài trận tuyến.Trời đất quay cuồng sụp đổ.

“Rồi nàng buồn thơthẩn chẳng còn ngồi trang điểm qua màu phấn 

Để phai úa đến tàn cảhương sắc 

Tháng ngày luôn héohon”.  

Chờ ai đây đợi ai đâykhi mà người thương vĩnh viễn ra đi. Thế rồi tuyệt vọng tình, nàng nhảy xuốngbờ hồ quyên sinh theo người yêu. Gia đình thương tiếc cho lập mộ trên đồithông.

Ngang trái thay lá thưbáo tử là lá thư lầm lẫn chết người. Tâm không tử trận mà vẫn còn chiến đấudưới cờ. Tám tháng sau chàng trở về thăm thì nghe hung tin Thảo không còn. 

“Sao người về đây đểtìm nhưng thôi đã mất còn đâu 

Ôi buồn làm sao đồithông xưa nay vắng bóng người yêu 

Đời hợp tan, hợp rồitan như mây kia gặp gió”.

Thật đắng cay chuaxót, đồng cảnh ngộ của Thi Bá Vũ Hoàng Chương thuở nào: Đời vắng em rồi say vớiai! 

“Sóng dậy đìu hiu biểndấy sầu

Lênh đênh thương nhớdạt trời Âu 

Thôi rồi tay nắm taylần cuối 

Chia nẻo giang hồ vĩnhbiệt nhau 

“Gặp gỡ chừng nhưchuyện Liêu Trai

Ra đi chẳng hẹn mộtngày mai

Em ơi! lửa tắt bìnhkhô rượu 

Đời vắng em rồi sayvới ai?”. 

Nghĩ mình đã tới đườngcùng. Chàng quẩn trí tự vẫn với ước nguyện mồ chôn nằm bên cạnh người yêu. Chamẹ chấp nhận và cho mai táng gần Thảo.

“Rồi mộ chàng được ởbên cạnh nàng như lời xưa thề ước 

Nằm hiu hắt đến ngànthu an giấc dưới mộ sâu đất khô”. 

Nhưng từ sau 1975, dotuổi già sức yếu, đường sá đi lại quá khó khăn nên cha mẹ phải đành đoạn di dờimộ chàng về quê quán. Còn Thảo tuy xa Tâm nhưng vẫn nằm yên nghỉ bên cạnh ngôimộ trống của chàng. Ai qua đây mà không khỏi bùi ngùi cho số kiếp người bạcmệnh.

5. ĐỒI CHARLIE

Dựa theo bút ký NgườiỞ Lại Charlie của Nhà Văn Phan Nhật Nam, Nhạc Sĩ Trần Thiện Thanh đã soạn thànhca khúc cùng tên.

Charlie với cao độ gần1000 m là dãy đồi nằm cạnh huyện Dakto, Kontum.

Mùa Hè Đỏ Lửa 1972khởi đầu giai đoạn chiến tranh khốc liệt nổ ra khắp các chiến trường miền Nam.Binh sĩ Cọng Hòa hành quân liên miên không một ngày thư thả. 

Tiểu Đoàn 11 Nhảy Dùcủa Người Anh Cả Nguyễn Đình Bảo đã quần thảo ở Toumorong, Dakto, Dambe, Krek,Snoul, Đức Cơ, Khe Sanh, Hạ Lào... Có nơi chỉ đáo qua vài ngày rồi phải vộivàng từ giã theo tình hình chiến sự nóng bỏng trên bốn vùng chiến thuật. 

Tháng 4.1972 được lệnhtrấn đóng đỉnh đồi Charlie với nhiệm vụ án ngữ và kiểm soát ngã 3 biên giớiViệt Miên Lào. Chừng 500 binh sĩ nhảy dù đối đầu lực lượng địch hùng hậu cấp sưđoàn. Chúng vẫn sử dụng chiến thuật tiền pháo hậu xung quen thuộc, cường tập pháokích hàng ngàn hỏa tiễn suốt ngày đêm nhằm uy hiếp tinh thần và làm tiêu haoquân số trú phòng. 

Sau hơn mười ngày đêmtử thủ dưới làn mưa pháo, Trung Tá Bảo bị sập hầm trúng đạn tử thương. Ngay sauđó Thiếu Tá Tiểu Đoàn Phó Lê Văn Mễ lên thay thế khi mà đơn vị gần như cạn kiệtvũ khí và lương thực.

Tình hình quá khẩntrương không thể cầm cự lâu hơn. Nếu chậm trể sẽ bị bao vây tràn ngập. Thiếu TáMễ cùng một số đồng đội phải gấp rút kiếm đường thoát thân, tìm cái sống trongcái chết rồi kêu gọi thượng cấp cho pháo đài bay B52 dội bom ngay ngọn đồivừa rút đi. Hàng ngàn cán binh sinh bắc tử nam bị tiêu diệt. Còn theo Nhà VănPhan Nhật Nam, bên ta thiệt mất 400 binh sĩ đền nợ nước.

Trong số sĩ quan thoátra từ tử địa có Y Sĩ Tô Phạm Liệu. Tuy thương tích ở chân nhưng Anh vẫn khôngnản chí ngã lòng. Rán điều trị rồi chờ đơn vị tái bố sung để cùng ra trận trongtháng 6 nơi vùng hỏa tuyến.

Tới tháng 9.1972 tấtcả quân cọng sản xâm lăng phải tháo chạy về phương bắc. Y Sĩ Phạm Anh Dũng chohay Đại Úy Tô Phạm Liệu được tuyên dương sĩ quan xuất sắc nhất của Sư Đoàn Dù. 

Hy sinh vì đại nghĩa,Trung Tá Bảo được truy thăng Đại Tá, để lại bao tiếc thương cho hình ảnh ngườichỉ huy tài ba, gan dạ, luôn hết lòng thương yêu thuộc cấp. Ông giã biệt vợ trẻvà 3 con thơ lúc mới 36 tuổi đời. Bà Nguyễn Đình Bảo là cựu chiêu đãi viên hàngkhông vẫn ở vậy thờ chồng nuôi con ăn học thành tài. 

“Anh! Anh! hỡi Anh ởlại Charlie 

Anh! Anh! hỡi Anh giãtừ vũ khí 

Vâng, chính Anh làngôi sao mới 

Một lần này chợt sángtrưng 

Là cánh dù đan bằngtiếc thương vô cùng 

Anh! cũng Anh vừa ởlại một mình 

Charlie, tên vẫn chưaquen người dân thị thành 

Xin một lần thôi, mộtlần thôi 

Vẫy tay tạ từ Charlie 

Xin một lần nữa, mộtlần nữa 

Vẫy tay chào buồn Anhđi”. 

Vời lòng cảm phục vôbiên những Người Anh Hùng Mũ Đỏ, nhiều cựu binh và dân thường đã lặn lội tìmđường tới Charlie thăm chiến trường xưa. Trong tận sâu thẳm đáy lòng, ai aicũng đều ngậm ngùi khi nhìn lại ngọn đồi nơi mà 50 năm về trước những người conthân yêu của Tiểu Đoàn 11 Nhảy Dù oanh liệt ra đi chẳng hẹn ngày về. 

6. PLEIME

Trại Lực Lực Lượng ĐặcBiệt Pleime nằm giáp ranh vùng 3 biên giới, cách Pleiku 40 km về hướng nam. 

Pleime được Phạm Duynhắc tới trong nhạc phẩm Kỷ Vật Cho Em, phổ từ bài thơ Để Trả Lời Một Câu Hỏicủa Thi Sĩ Linh Phương với lời lẻ vô cùng áo não tang tóc bi ai dễ làm nao lòngchiến sĩ. Chính vì vậy mà từng bị xếp vào loại nhạc phản chiến và cấm hát mộtthời gian.  

“Em hỏi anh, em hỏianh bao giờ trở lại 

Xin trả lời, xin trảlời mai mốt anh về 

Anh trở về có thể bằngchiến thắng Pleime 

Hay Đức Cơ Đồng XoàiBình Giã 

Anh trở về, anh trở vềhàng cây nghiêng ngả 

Anh trở về có khi làhòm gỗ cài hoa

Anh trở về trên chiếcbăng ca

Trên trực thăng sơnmàu tang trắng”. 

Nhạc Sĩ Trúc Phươngcũng nhắc đến Pleime trong bài Trên Bốn Vùng Chiến Thuật: 

“Tôi thường đi đó đây

Bùn đen in dấu giày

Chân nghe lạ từng khuchiến thuật 

Áo nhà binh thươnglính, lính thương quê 

Vì đời mà đi 

Pleime gió mưa mùa

Bốn vùng nghe lưuluyến bước bâng khuâng của vạn người thân”. 

Tại Pleime từng xảy rahai trận đánh khốc liệt.

* Trận đầu ở Thunglũng Ia - Drang:

Theo lời kể của ThiếuÚy Trần Quốc Cảnh (khóa 19 Võ Bị Dalat) thì cuối tháng 10.1965 Việt Cọng bao vâyTrại Pleime. Lực lượng tham chiến bên ta có trung đoàn 3 thiết giáp, tiểuđoàn 21 biệt động quân, tiểu đoàn 1/42, 400 dân sự chiến đấu và một bộ phận củalữ đoàn dù cùng chống trả chiến thuật công đồn đả viện của 3 trung đoàn cọngquân.

Mặc dù quân số đôngđảo cọng thêm trang bị vũ khí tối tân nhưng sau 7 ngày giao tranh ác liệt, phíabắc phương thiệt hại nặng nề phải rút chạy vào rừng. Ta bẻ gãy kế hoạch cắtđôi Tây Nguyên của chúng.

Đó là nhờ tinh thầnchiến đấu gan dạ cùng sự phối hợp nhịp nhàng hoàn hảo giữa quân đội Cọng Hòa vàKhông Lực Hoa Kỳ.

Theo Time Magazinengày 5.11.1965, trong số 6000 quân cọng phỉ, ước chừng 1000 tử vong và 2000thương tích.

* Trận thứ nhì: sautrận đầu, trại Pleime cũ bị pháhủy và trại mới được xây dựng. Đầu năm 1974, Thiếu Tá Vương Mộng Long nhậm chứcTiểu Đoàn Trưởng Tiểu Đoàn 82 Biệt Động Quân Biên Phòng phụ trách bảo vệ vùngnúi rừng rộng lớn bao quanh Pleime.

Đây là hành lang chiếnlược cho cọng quân di chuyển từ bắc vô nam, từ đồng bằng lên Tây Nguyên và vậnhành binh lính vũ khí quân lương qua các tỉnh vùng 3 biên giới. Vì vậy mà chúngquyết tâm nhổ sạch Trại để rộng đường cho giấc mộng xâm lăng. Cuộc chiến khởiđầu từ cuối tháng 7.1974.

Theo Thiếu Tá Long vềtương quan lực lượng đôi bên thì địch có quân số gấp mười lần, chưa kể cơ giới,pháo binh, chiến xa và phòng không. 

Biết mình sức yếu thếcô phải một chọi mười, thật là không cân sức. Nhưng cả Tiểu Đoàn quyết tử đểquyết sinh. Chiến đấu đến người lính cuối cùng. Thề sống chết có nhau đồng lòngbảo vệ quê hương tự do và đời sống ấm no cho đồng bào. Nhiều ngày bị cô lập vớibên ngoài và lương thực đạn dược gần như cạn kiệt. Nhưng Trời luôn phù hộ ngườichính nghĩa. Bất chấp hàng loạt mưa pháo hoặc cái lạnh cắt da của núi rừngtrùng điệp. Thiếu Tá Long khóa 20 Võ Bị Dalat luôn điều động binh sĩ vững lòngchống trả các đợt tấn công biển người của giặc thù. Nhờ vậy mà chúng không thểtràn ngập tiêu diệt căn cứ kể cả cho tank 54 lồng lộn xung trận nhưng cũng đànhthúc thủ rút lui vào cuối tháng 8 sau 33 ngày đêm tử thủ kiêu hùng của TiểuĐoàn. Quốc Kỳ Việt Nam Cọng Hòa lại phất phới tung bay trên cột cờ cao vào sángngày 2.9.1974.

Hai dãi băng trắng chữsơn đỏ căng ngang trước tư dinh Tướng Tư Lệnh Quân Đoàn 2: “Toàn dân Pleiku ghiơn Thiếu Tá Vương Mộng Long và các chiến sĩ Tiểu Đoàn 82 Biệt Động Quân”. Hàngngàn quân dân cán chính long trọng làm lễ khao quân suốt mấy ngày. Đâu đâu cũngnghe vang dội khúc quân hành: “Kìa đoàn quân chiến thắng trở về trong nắnghồng...” (Bài Ca Chiến Thắng, Minh Duy).

7. THA LA XÓM ĐẠO 

Tha La là xóm nhỏ ởvùng Trảng Bàng Tây Ninh.

Gần 200 năm trước mộtsố con chiên từ Huế do bị Vua Minh Mạng cấm theo Thiên Chúa Giáo nên chạy trốnvào ẩn trú ở vùng đất hẻo lánh này. Họ chung tay khẩn hoang lập ấp, xây dựngthôn xóm để bảo tồn niềm tin tôn giáo.

Năm 1950, Nhà Thơ VũAnh Khanh (1930 - 1956) tình cờ ghé thăm nơi đây. Duyên nợ đẩy đưa Anh sáng tácbài thơ dài Hận Tha La: 

“Đây Tha La xóm đạo 

Có trái ngọt cây lành 

Tôi về thăm một dạo 

Giữa mùa nắng vànghanh”. 

Nhạc Sĩ Dzũng Chinh đãphổ thành bài hát Tha La Xóm Đạo:

“Đây Tha La, đây xómđạo tiêu điều 

Cây buồn quanh hận thùdâng ai oán”

Người Tha La rất hãnhdiện hát bài quê hương mình để ghi nhớ một thời đao binh: 

“Đây Tha La, đây xómđạo hoang tàn 

Mây trời vây quanh màutang khói lửa 

Bao năm qua Tha La còntrơ đó 

Đoàn người đi giết thùđã hẹn thề từ dạo ấy 

Lòng viễn khách bồihồi như thương tiếc mùa xuân nắng hanh vàng”. 

Nhà Văn Xuân Vũ gặpAnh Khanh tại miền Tây năm 1950 khi cùng tham gia kháng chiến. Xuân Vũ chobiết: “Nhà thơ tốt nghiệp khóa lục quân 12 tháng. Anh hay mặc áo nhà binh xậpxệ, quần ống cao ống thấp, miệng cười xề xề. Lúc nào có liên hoan thì bạn bèhay bắt Anh lên ngắm thơ”.

Tới hiệp định Geneve1954 cả hai cùng tập kết ra bắc. Vài năm sau Anh được cử đi dự hội nghị vănchương quốc tế ở Ấn Độ. Khi về Anh kể chuyện thăm ngôi đền lạ lùng thờ “cái đó”và “cái ấy”. Bạn bè thắc mắc một hồi thì Anh cho biết “cái đó” dài bằng cây cộtcòn “cái ấy” to bằng cái nia. Ai nghe cũng ôm bụng cười sặc sụa. 

Bữa ấy Anh khao anh emmột chai rượu ngoại vừa mang về từ hội nghị.

Thế rồi Anh xin đicông tác. Giấy phép ghi tới Vĩnh Phúc nhưng anh sửa thành Vĩnh Linh để tìm cáchvượt tuyến vào Nam. Gần Cầu Hiền Lương anh nhìn lui nhìn tới rồi vội vàng lặnhụp cố bơi qua bờ. Rủi thay bị công an biên phòng phát hiện. Chúng dùng mũi têntẩm độc bắn chết anh rồi vùi thây ngay đụn cát ven sông. Thế là mộng ước củabao nhiêu người Tha La đành trở thành tuyệt vọng, cho dù ai nấy đều thầm ca bàiChuyến Đò Vỹ Tuyến của Lam Phương như bày to niềm khát vọng một ngày Anh Khanhtrở lại: 

“Bùi ngùi nhìn cách xangàn trùng 

Giờ đây em điêu linhnơi quê nhà đang chìm đắm 

Bao đêm thổn thức dướitrăng ngà 

Hồn đắm say chờ đónngày anh về sưởi lòng nhau”. 

Xuân Vũ từng đóng vaiphóng viên thăm vùng giới tuyến. Ngang khúc sông Anh Khanh gặp nạn, Vũ âm thầmmuốn trốn nhưng quan sát kỹ thấy nguy hiểm không an toàn nên đành thối lui. Khivề Nhà Văn Đoàn Giỏi hỏi:

“Mày vô đó có thấy mộAnh Khanh không?

- Chẳng biết mộ anh ấynằm ở đâu vì gặp quá nhiều nắm đất dọc bờ cát trắng.

Đoàn Giỏi buồn rầu nóithêm: Phải chi biết ngày nó chết tụi mình cơm canh cúng giỗ một bữa cho nó bớttủi vong hồn”. 

Anh Khanh là văn nghệsĩ hăng say theo cọng sản rồi bỏ hàng ngũ trở về với chính nghĩa tự do sớmnhất. Sau Anh có nhiều người vượt thoát thành công như Xuân Vũ, Ca Sĩ BùiThiện... Một số manh nha ly khai nhưng chưa kịp đào tị thì bị trù dập tả tơi.Điển hình là Nhà Thơ Trần Vàng Sao đang là sinh viên đại học Huế lại thoát lylên rừng núi Trường Sơn “chống Mỹ cứu nước” rồi chợt hiểu rõ bộ mặt giã nhângiã nghĩa của cọng sản liền thức tỉnh viết ra những nhận thức phê phán chânthành. Hậu quả là không những bị hạch hỏi trừng trị mà còn hết tin dùng. Ai đọcbài thơ “Tau Chửi” nguyền rủa lên án việt cọng tàn ác gian manh vắt chanh bỏ vỏmới hiểu thấu nỗi uất hận cay đắng của kẻ trót dại lầm đường như Ông.

8. ĐƯỜNG DUY TÂN 

là đoạn đường nối NhàThờ Đức Bà và Hồ Con Rùa thuộc quận 3 Saigon. Hai bên đường có hàng cây sao cổthụ cao vút, vài cây tồn tại cả trăm năm, xen lẫn nhiều ngôi biệt thự uy nghikín cổng cao tường che phủ bởi những giàn bông giấy sắc màu rực rỡ. 

Đường Duy Tân mang tênNhà Vua thứ 11Triều Nguyễn là Thái Tử Vĩnh San lấy niên hiệu Duy Tân (1900 -1945) với hoài vọng đổi mới cải cách cho đất nước. Năm 16 tuổi do chống Phápnên Ngài bị đày sang Đảo Reunion (Phi Châu) và tới 1945 thì tử thương trong mộttai nạn phi cơ.

Con đường này trở nênnổi tiếng từ khi nhạc phẩm Trả Lại Em Yêu của Phạm Duy ra đời. 

“Trả lại em yêu khungtrời đại học 

Con đường Duy Tân câydài bóng mát

“Trả lại em yêu conđường học trò 

Những chiều Thủ Đôtưng bừng phố xá 

Chủ nhật uyên ương hẹnhò đây đó 

Uống ly chanh đườnguống môi em ngọt” 

Duy Tân là con đườngtình yêu học trò, con đường hẹn hò đưa đón, con đường tạ từ chia biệt, conđường gặp gỡ lứa đôi, con đường hạnh phúc thiết tha, con đường ngọt ngào âuyếm, con đường giận hờn đổ vỡ, con đường đau khổ ly tan...

Đường này có Đại HọcLuật Khoa với hàng chục ngàn sinh viên ghi danh. Trong 20 năm trời lắm cuộctình diễn ra ở đó để lại bao nhiêu dư âm buồn vui suốt cả cuộc đời. Ai có chúttâm hồn mơ mộng mà không bày tỏ nỗi niềm thi nhân khi mỗi chiều ngang qua đâytình cờ bắt gặp những đôi tình nhân sánh bước chung đôi dưới hai hàng cây xanhmát. 

Khung cảnh thơ mộngtưởng chừng Lưu Thần Nguyễn Triệu đáo Thiên Thai. Nhưng xa rồi những ngày xưathân ái. Không chỉ tên đường thay đổi mà cảnh vật xung quanh cũng đổi thay.Không còn hai hàng cây thẳng tắp quen thuộc. Chủ nhân mấy ngôi nhà cổ kính bỏđi xa, thay vào đó là lớp người mới giàu có từ đâu tới xây cất những biệt thựcao tầng nguy nga tráng lệ. Vừa chật hẹp mà lưu lượng quá đông nên nạn kẹt xexảy ra hằng ngày. 

Chính tại đường DuyTân đã chứng kiến bản chất côn đồ giết người không gớm tay của việt cọng.

Mùa hè 1971 diễn racuộc bầu cử Ban Chấp Hành Sinh Viên Đại Học Luật Khoa giữa hai liên danh LêKhắc Sinh Nhật và Trịnh Đình Ban. Kết quả inh Nhật thắng cử vẻ vang. Phe thấtbại là nhóm thân cọng đã điên cuồng tức giận trả thù hèn nhác và ra tay bắnchết đối thủ trước cổng trường ngay giữa ban ngày. Từ đó con đường cây dài bóngmát trở thành con đường đau buồn tan nát.

Ai gây ra thảm cảnhnày?

9. PHÀ HẬU GIANG (PhàCần Thơ)

Băng qua Sông Hậu nốiliền Cần Thơ và Vĩnh Long dài 1840 mét.

Trong một chuyến vềquê vợ ở miền Tây có công việc nhà, Nhạc Sĩ Nhật Ngân đang thơ thẩn đi tới đilui ngóng chờ phà Hậu Giang thì chợt nghe văng vẳng đâu đây tiếng hát mượt màcủa ai đó giữa đám đông người lũ lượt chen chúc trên bến sông. Tiến lại gần thìÔng thấy người thương binh chống nạn, cụt mất một chân bận bộ đồ treillis ráchnát bạc màu đang ca bài Xuân Này Con Không Về.  

“Con biết bây giờ Mẹchờ mong con

Khi ánh mai đào nởvàng bên nương 

Năm trước con hẹn đầuxuân sẽ về 

Nay én bay đầy trướcngõ mà tin con vẫn xa nghìn xa

“Con biết không về Mẹchờ em trông 

Nhưng nếu con về bạnbè thương mong 

Bao lứa trai hùng chàoxuân chiến trường 

Không lẻ riêng mình êmấm 

Mẹ ơi! con xuân nàyvắng nhà”. 

Nghe xong Nhạc Sĩ quáxúc động, đâu ngờ ở nơi chốn chợ đời đua chen này lại có người hát thành thạobản nhạc của mình mà không cầm được nước mắt. 

Ông chạy tới chuyệntrò hỏi han, bỗng nhận ra người bạn cùng lớp thời trung học sau gia nhập Võ BịDalat. Ra trường một năm thì bị thương gãy chân phải giãi ngũ. Trở lại Mỹ, NhậtNgân cùng Trần Trịnh hợp soạn ca khúc Chiều Qua Phà Hậu Giang để nói lên tâm sựcủa người thương binh quân lực Việt Nam Cọng Hòa sau cuộc chiến: 

“Chiều qua phà HậuGiang, tiếng ai hát dạo buồn thay 

Tiếng ca sầu mênh mangnhư khơi niềm đau năm tháng xưa 

Chân nạng gỗ thấp caokéo lê đời theo dòng nhạc đưa 

Mãnh chiến y phai màukhúc ca nào gợi sầu không nguôi”. 

Sự hy sinh tuổi thanhxuân và một phần thân thể của hàng vạn thanh niên trong cuộc chiến bảo vệ miềnNam là vô bến bờ, không lấy gì đền đáp được. Bao năm qua nhiều nơi tổ chức ĐạiNhạc Hội Cảm Ơn Anh nhằm vinh danh Người Thương Binh, gây quỹ giúp Hội HO CứuTrợ Thương Phế Binh và Quả Phụ Việt Nam Cọng Hòa còn kẹt lại ở quê nhà. Trongnước có Dòng Chúa Cứu Thế, Chùa Liên Trì...đã tận tay trao phát nhiều đợt quàtình nghĩa cho thành phần thiệt thòi này.

Nhưng nghĩa cử đó thựcra cũng quá nhỏ nhoi. Chỉ ước mong may ra có thế làm ấm lòng các gia đình kémmay mắn trong một chừng mực nào đó mà thôi.

Về phần bến phà, saukhi Cầu Cần Thơ khánh thành năm 2010, tuy đường sá được thông xe, phà Hậu Giangkết thúc sứ mạng sau 100 năm hoạt động nhưng hiện nay vẫn còn bến đò vận hànhloại phà nhỏ hơn cho người và xe mô tô qua lại vì nhanh và ít tốn phí hơn sovới lưu thông bằng xe. Không biết có còn ai sống đời hát dạo như trước không?

10. LĂNG MẠC CỬU 

Nhạc Sĩ Lê Dinh mộtlần ghé thăm đã cảm tác ca khúc dễ thương Hà Tiên Mến Yêu. 

“Tôi nhớ hoài mộtchiều 

Dừng chân ghé qua thămmiền ước mơ 

Tôi qua Lăng Mạc Cửu 

Nằm trên con voi phục 

Tôi vô thăm Thạch Động 

Trời bát ngát mênhmông”. 

Mạc Cửu (1655 - 1735)là thủy tổ dòng họ Mạc ở Hà Tiên. Do không thần phục Nhà Thanh nên Ông rời bỏQuảng Đông trốn qua Nam Vang năm 1668 hành nghề thương nhân quanh các nước ĐôngNam Á. Đến 1699 Ông khai khẩn nhiều khu vực hoang địa của Hà Tiên lập thành 7xã thôn. Năm 1708 chịu thần phục Chúa Nguyễn, được phong Tổng Trấn Hà Tiên, caiquản như một Tiểu Vương theo truyền thống cha truyền con nối. Liên tục 7 đời,con cháu họ Mạc cải biến Hà Tiên từ vùng đất ít người biết đến thành cửa ngõgiao thương sầm uất của Đại Việt. 

Di tích Lăng được xâydựng từ năm 1739. Trên cổng nhà thờ có câu đối Hán Nôm do chính Nhà Nguyễn bantặng:  

“Một nhà trung nghĩadanh thơm cả họ 

Bảy lớp giậu che, cảnước mến yêu”. 

Quanh mộ phong cảnhmây, nước, biển, trời quyện vào nhau thành bức tranh thủy mạc hữu tình, ngắmtrông hoài tưởng chừng như lạc vào tiên giới. 

Người Việt cảm hoàitấm lòng của dòng họ Mạc tận tụy mở rộng bờ cõi phương Nam cho cả nước. Nhớ ơnMạc Cửu, thiết tưởng chúng ta không thể quên hai nhân vật gốc Hoa khác từngđóng góp nhiều cho sự phồn vinh của Miền Nam.

* Chú Hỏa (1851 -1901)

Người gốc Phúc Kiến,Trung Quốc, mang quốc tịch Pháp. Di cư tới Saigon sống bằng nghề bán ve chai màtrở nên giàu có nhanh chóng.

Khoảng nửa đầu thế kỷ20 đã là một trong tứ đại phú hào của Saigon: nhất Sĩ, nhì Phương, tam Xường,tứ Hỏa (Huyện Sĩ - Lê Phát Đạt, Tổng Đốc Phương - Nguyễn Hữu Phương, Bá HộXường - Lý Tường Quan, Chú Hỏa - Hui Bon Hoa).

Tuy xếp thứ tư nhưngChú vẫn để lại tiếng thơm muôn đời nhờ tấm lòng không chỉ làm giàu cho riêngmình mà còn quan tâm giúp đỡ cộng đồng xung quanh.

Suốt thời gian dài giađình Chú đóng góp lớn lao cho sự phát triển của thành phố về vật chất lẫn tinhthần, hiến tặng nhiều công trình phúc lợi như Bệnh Viện Từ Dũ, Bệnh Viện ĐaKhoa Saigon, Bệnh Viện Nguyễn Trãi, Trường Tiểu Học Minh Đức...

Phạm Văn Duyệt

GIỌT LỆ THIÊN THU   <<<<<<

SÀI GÒN ƠI MAI TÔI XA RỒI   <<<<<<

EM ĐÃ QUÊN MỘT DÒNG SÔNG | Nhạc Sĩ: Trúc Hồ | LÂM NHẬT TIẾN  <<<<<<

Làm Thơ Tình Em Đọc - Lâm Nhật Tiến   <<<<<<

Ca Dao Mẹ - Don Hồ (Full)   <<<<<<

Huyền thoại mẹ. Đàm Vĩnh Hưng    <<<<<<

Một Ngày 54 Một Ngày 75 trình bày Elvis Phương     <<<<<<

Một Ngày 54 Một Ngày 75 trình bày Elvis Phương     <<<<<<

Thằng Bé Tát Dầu Elvis Phương     <<<<<<

Huyền Vân | Hoà âm: Trúc Sinh  <<<<<<

Có một giòng sông đã qua đời <<<<<<

Vết Thù Trên Lưng Ngựa Hoang_Phạm Duy & Ngọc Chánh- Elvis Phương   <<<<<<